February, 2013

now browsing by month

 

चिमरु बुजिचलाई दालमान साहित्य पुरस्कार

यस वर्षको दालमान साहित्य पुरस्कार २०६९ कोइँच कवि चिमरु बुजिचलाई प्रदान गरिएको छ । यसै गरी दालमान अक्षय कोष विद्वत सम्मान २०६९ साहित्यकार अतीत मुखियालाई प्रदान गरिएको छ ।
कार्यक्रमलाई प्रकाश पार्दै अक्षय कोषका पूर्व अध्यक्ष सेनानी राजेन्द्र सुनुवारले रु. दुईलाखबाट स्थापना गरिएको कोष हाल चारलाख पुगेको कुरा पनि बताउनुभयो । पुरस्कृत कृतिलाई उद्धृत गर्दै सेनानी राजेन्द्र सुनुवारले भन्नुभयो– साम्राज्यवादी संसारको अतिक्रमण तथा अन्य विभिन्न छिमेकी भाषा तथा राज्यको कोल्टे व्यवहारको जाँतो पिसाइमा पिधिँएको कोइँच भाषा भर्खर भर्खर ताते सर्दैछ । यही ताते गराइमा उसको मुखबाट फुस्केको संघर्षका चित्कारको आवाज हो चिलाबुँबु । Read More

Share

प्रेमानुभूति

आज एका विहानै हावाको एक झवाक्काले मेरो कानको जरीमै बलियो र अनौठो उच्द्ध्वास दिएर गयो । मेरो आङ नै जिरिरि गर्‍यो । कस्तो कस्तो नौलो । कता कता काउकुति लगाउँदा पेट संकुचित भए जस्तो । मनमा तुलबुल तुलबुल । अनौठो चुम्बन, भित्री मनदेखि त्यसलार्इ कहिल्यै नविर्सीने गरी अनुभूत गरेँ । मन मनै कुरा खेल्न थाल्यो । जा है ! आज विहान किन यस्तो भर्इ रहेको छ ? दिनहरु सधैंका जस्ता छन् । हिउँदाको समय । काठमाडौंको यो चीसो, कठिङ्ग्रीने जाडो मौसम । विहानहरु साधैं आउँथे जान्थे । उस्तै लाग्थ्यो । हुस्सुले ढाक्यो अलि तातो । खुला भयो चीसो तुषारो । मलार्इ कहिल्यै फरक अनुभूति हुँदैन थियो । किन आज त्यस्तो भयो । मन मनै अनेक प्रश्न खेलीरहृयो र प्रश्नको जवाफ खोजीरहेँ । मनभित्र अनेक तर्क-वितर्कहरुको अपासमा घमासन युद्ध भयो । दस बर्से जनयुद्धाको जस्तै छापामार शैलीमा । मेरा गोर्खाली दाजुभाईले अफ्गानिस्तान, इराक, मलेसिया र फोकल्याण्ड टापुमा युद्धा गरे जस्तै ।
जिन्दगीमा कहिल्यै प्रेम गरेको अनुभूति थिएन न युद्ध नै । अरुले भनेकोसम्म सुनेको थिएँ ‘प्रेम अन्धो हुन्छ’ । शायद हो रहेछ क्यार । थाहै नपार्इ मेरो कसैसँग मायापिरती बसीसकेको रहेछ । हिजो मात्र मेरो कपाललार्इ काटेको थिएछु । साला, यति सम्भिmनु पनि कति समय लाग्यो । कानको जरी न्यानो राख्न मैले कपालसँग पो प्रेम गरेको रहेछु ।

Share

शून्यका विरुद्ध चार गोलले मगर विजयी

आदिवासी जनजाति कोइँच (सुनुवार) र मगर वीच भएको मैत्रीपूर्ण फुटबल खेलमा शून्यको विरुद्ध चार गोलले मगरले विजय प्राप्त गरेको छ । कोइँचको तर्फबाट सुनुवार सेवा समाजका अध्यक्ष मनप्रसाद सुनुवारको नेतृत्वमा खेल मैदानमा सुनुवार खेलाडी उत्रिएको थियो भने मगरको तर्फबाट सञ्जोग लाफा मगरले टिमको नेतृत्व गर्नु भएको थियो ।
खेल शुरु भएको १५ मिनेटमै मगरको तर्फबाट डा. कृष्ण भट्टाचनले गोल गरेपछि मगर खेलाडीहरु उत्साहित भएका थिए । दोस्रो हाफमा संगम मगरले दुर्इ गोल गरेका थिए भने अर्को गोल दोस्रो हाफको अन्ततिर एक गोल गरेपछि मगरले शुन्यको विरुद्ध चार गोलले विजय भएको थियो ।
कोइँच खेलाडीहरुले इञ्जुरी समयमा अत्याधिक दबाबमा राखे पनि गोल भने गर्न सकेनन् । अन्तमा पिर्तीका सानु जेस्पुच सुनुवारले खेललार्इ रौनकता प्रदान गरेका थिए ।
खेलको अन्तमा सुनुवार सेवा समाजका अध्यक्ष मनप्रसाद सुनुवारले खेललार्इ हार्नुको कारण वारे खेल मैदानमा खेलाडीलार्इ विस्तृत व्याख्या गरेर देखाउँदै पहिचानको राजनीति पनि यस्तै हो । फुटबल खेल खेल्न जे जसरी बुद्धि र ताकनिक प्रयोग दर्छौं त्यसरी नै जानु पर्दछ । फुटबल र राजनीति एकापसमा मिल्दु जुल्दो छ । जसरी फुटबल खेल्नु टीम स्पिरिट चाहिन्छ हाम्रो पहिचान र संघीयताको राजनीतिमा पनि कोइँच र कोइँच युवाहरुको स्पीरिट उस्तै हुनुपर्दछ । जसरी गोल गर्न टिममा सहकार्य चाहिन्छ त्यसरी नै हामी कोइँचले जुनसुकै विचार र राजनीति, व्यवसायमा लागे पनि संघीयताको पक्षमा बोल्दा वल्लो किरात कोइँचवानको पक्षमा एक जुट हुनु आवश्यक छ भन्नु भयो । डा. भट्टाचनले आदिवासीले फुटबलमा जित्ने जालझेल बुझे भने राजनीति पनि राम्ररी गर्न सकिने तर्क राखे ।
वास्ताबमा फुटबल खेल्ने विधिविधान छ तर त्यस भित्र पनि विधिविधानभित्रे बसेर जालझेल हुन्छ । राजनीति र देश चलाउने विधान र संविधान, ऐन कानुन हुन्छ । त्यसभित्र पनि जालझेल हुन्छ । नीति नियमघित्रै बसेर जालझेल गर्न जबसम्म कोइँचले जान्दैनन् त्यतिबेलासम्म अरुको घोडा बनेर आदिवासी जनजाति कोइँचको प्रतिनिधिमूलक संस्थालार्इ एन जि ओ हो । राजनीतिक पार्टी ठूलो हो । भनेर संस्थालार्इ अपमान गरी रहने छन् । र, बोलार्इ र व्यवहारमा एक गराइमा अर्को गर्ने छैनन् ।

Share

भोलि कोइँच र मगर वीच मैत्री फुटबल खेल हुने

चुप्लु दामलोच । १९ गते माघ । आदिवासी जनजाति कोइँच (सुनुवार) र मगर वीच भोलि शनिवार दर्ुइ बजे जावलाखेल  खेल मैदानमा मैत्री फुटबल खेल हुने भएको छ । गएको हप्ता कोइँच र खेलकुद पत्रकार मञ्च वीच हुने खेल जावलाखेल खेल मैदान बुक भएको हुँदा अन्य खेल मैदानमा पत्रकार मञ्चले नखेल्ने भएको हुँदा खेल स्थगित भएको थियो भने यस हप्ता पनि लिम्बुसँग कोइँचको खेल हुने पक्का पक्की भए पनि अन्तिममा लिम्बुहरुले खेल स्थगित गरेका छन् ।
भोलि हुने भनेको मैत्री फुटबल खेलमा मगरको तर्फबाट साहित्यकार, पत्रकार तथा चलचित्रकर्मी सञ्जोग लाफा मगर नेतृत्व गर्ने छन् भने कोइँचको तर्फबाट मनप्रसाद सुनुवारले । त्यस्तै गरी सुनुवार टिमको संयोजन सामुयल सुनुवार गरेका छन् भने टिम व्यवस्थापनमा समीर मुखिया सुनुवारले जिम्मेवारी सम्हालेका छन् ।
कोइँच र मगरको वीच हुन लागेको ऐतिहासिक मैत्रीपूर्ण खेलमा सबै खेलप्रेमी कोइँच दाजुभाई दिदीबहिनीहरुलाई जावलाखेल मैदानमा उपस्थित भइ हौसला प्रदान गर्न सुनुवार खेलकुद समूहका सूचना तथा सञ्चार संयोजक उत्तमकुमार सुनुवारले अनुरोध गरेका छन् । साथै फुटबल खेलप्रेमी तथा खेलाडीले तत्काल सुनुवार सेवा समाजको कार्यालयमा सम्पर्क गर्न अनुरोध छ ।
सुनुवार फुटबल टिमलाई रामबहादुर सुनुवार, हितबहादुर सुनुवारले रातो जर्सी र श्याम सुनुवार रिल्माले दुर्इवटा फुटबल सौजन्य गरेका छन् । इच्छुक खेलप्रेमीहरुलाई थप सहयोगको लागि पनि अनुरोध गरिन्छ ।
सुनुवार सेवा समाजका अध्यक्ष मनप्रसाद सुनुवारले यो मैत्रीपूर्ण खेलले आदिवासी जनजातिको पहिचानसहितको संघियतामा सहयोग पुग्ने बताउँदै कोइँचको पहिचानको लागि यसले थप सहयोग पुराउने बताउनु भयो ।

Share