sunuwar.org
Recent Comments
  • Jharana Sunuwar: यसमा औटा थप्नु पाय कस्तो हुनेथियो होला ? हामी जनजाति मात्र...
  • Chandra Sunuwar: यसमा औटा थप्नु पाय कस्तो हुनेथियो होला ? हामी जनजाति मात्र...
  • Damarjang Gurung: Have a splendid safe journey …..
  • Kaatich: सारा तुनिचलाई थप सौजन्य रकम प्राप्त भएको छ । यो समाचार लेख्दा लेख्दै...
  • reema: खबरदार !!1 देख्नुभो मान्छेले कसरि मौकामा हिरा फोर्दा रहेछन जस्तै राई र...
  • padam kumar sunuwar surya bangsi kirati (belayet): देश को बिकाश भनेकै पहिलो...
  • padam kumar sunuwar surya bangsi kirati (belayet): गुनासो हैन भुमि को अधिकार...
Gallery Images
buj
Koinch Kinglo
Get the Flash Player to see this player.

यो छ महिना संस्थागत विकासमा लाग्ने छु

1112चुप्लु दाम्लोच
कागमाडौं । यो छ महिना चाहिँ संस्थालाई आर्थिक रुपमा बलियो बनाउन लाग्ने छ । राष्ट्रिय कलाकारहरु बोलएर एउटा मेघा च्यारिटी शो गर्ने छु । सुनुवार कलाकार तथा चलचित्रकर्मी समाजका नव निर्वाचित अध्यक्ष शिवा मुखियाले संस्थाको माइन्युट बुज्दै प्रतिवद्धता जनाए । उनले अगाडि थपे, कोइँचहरुको कला संस्कृति प्रवद्र्धन गर्न तथा अन्तराष्ट्रियस्तरमा चिनाउन सबै साथीहरुको साथ सहयोग लिएर अगाडि बढ्ने छु । २०६५ सालमा स्थापित सुनुवार कलाकार तथा चलचित्रकर्मी समाजको दोस्रो महाधिवेशनले १३ सदस्यीय कार्य समिति चयन गरेको छ ।
सो महाधिवेशनमा कोइँचको पहिचान संकटमा परेको स्वीकार्दै सभासद यज्ञराज सुनुवारले भन्नु भयो, हिजो संविधान सभामा बोले पछि एक जना सभासदले ए यज्ञराज जी तपाई जनजाति भन्ने मलाई थाहै थिएन । तपाईँ पनि जनजाति पो हुनुहुँदो रहेछ । मैले तुरुन्त जवाफ दिएँ तपाईहरुको यही हेपाह प्रवतिको कारण आदिवासी जनजातिले आन्दोलन गर्नु परेको छ । संस्थालाई रु. १०,००० हजार सहयोग गर्ने प्रतिवद्धतासहित उनले कोइँचहरुको नीति निर्माणमा पहुँचमा पुराउन सुनुवार सेवा समाजले भूमिका खेल्नु पर्ने बताउनु भयो । समाज सेवाले मात्र नीति निर्माण पुगिदैन राजनीतिमा पनि लाग्नु पर्ने उनको धारणा थियो ।
पूर्व सभासदले रु. १५०० खामबन्दी सहयोग गर्दै सभासद् यज्ञराज सुनुवारलाई कोइँचहरुको भूमि दुई टुक्रामा टुञिmएको हुँदा यसका लागि संविधान सभामा खरो उत्रिन अनुरोध गर्नु भयो भने सुनुवार सेवा समाजका कार्यवहाक अध्यक्ष रनवीर सुनुवारले वल्लो किरात स्वायत्त प्रदेश सुनुवारको मात्र होइन ११ आदिवासी जनजातिको माग हो । यसलाई सबैले मनन् गर्नु पर्छ र कोइँचको पुख्र्यौली भूमिलाई टुक्राउन नहुने बताउनु भयो ।
अमृत सुनुवारको सभाध्यक्षतामा सम्पन्न महाधिवेशनमा उत्तमकुमार सुनुवारको संयोजकत्वमा सदस्य समीर मुखिया सुनुवार, रेश्मा सुनुवार सहितमो निर्वाचन समिति सर्वसम्मतिमा तेस्रो कार्यकालको लागि नयाँ कार्यसमिति चयन भएको थियो । सागर सुनुवारको गीति प्रस्तुतिसहित रविना, पूजा तथा वृषमान सुनवारले नृत्य प्रस्तुत गर्नु भएको थियो ।
नव गठित समितिमा उपाध्यक्ष, महासचिव, सचिव, कोषाध्यक्ष र सदस्यहरु लक्ष्मी सुनुवार, चन्द्रप्रकास सुनुवार, देवाराज सुनवार इँगिहोपो, जीवनकुमार सुनुवार किरात, रमिला सुनुवार, दसमी सुनुवार, पूजा सुनुवार, ससीकला सुनुवार, अमृत सुनुवार, वृषमान सुनुवार, शिशिर सुनुवार, अशोक सुनुवार हुनुहुन्छ ।
नवा निर्वाचित समितिलाई सुनुवार सेवा समाजको तर्पmबाट महासचिव समीर मुखिया सुनुवार शपथ खुवाउनु भएको थियो भने सुनुवार सेवा समाज भक्तपुरका लेखबहादुर सुनुवार किरातले अगामि दिनमा कोइँच भाषाको चलचित्र हेर्न पाइयोस् भन्दै सुभकामना मन्तव्य व्यक्त गर्नु भयो । सुनुवार सेवा समाज केन्द्रीय समितिका तर्पmबाट सदस्य शोभा सुनुवारले कोइँच पहिचानको लागि कलाकारहरुले गरेको हरेक काममा सुनुवार सेवा समाजको साथ सहयोग रहने छ र यसको लागि कलाकार निरन्तर जाग्नु पर्ने बताउनु भयो भने निर्वाचन समितिको तर्पmबाट रेस्मा सुनुवार कार्यकाल उत्तरोत्तर प्रगतिको कामनासहित मन्तव्य राख्नु भएको थियो ।
म महासंघमा छु । कोइँच पहिचानको लागि कार्यक्रम ल्याउनुहोस्, फिल्म बनाउने प्रक्रियामा महासंघले पूर्ण सहयोग गर्ने प्रतिवद्धतासहित नवा निर्वाचित समितिलाई निवर्तमान अध्यक्ष अमृत बहादुर सुनुवारले अघिल्लो समितिको कार्यभार सुम्पनु भयो ।

Share

प्रधानमन्त्रीज्यू, थारु नेपालका जनता होइनन्?

महावीर चौधरी

प्रधानमन्त्रीज्यू, थारुहरु को हुन्? के थारुहरु नेपालका जनता होइनन्? यदि थारुहरु नेपालका जनता हुन् भने थारुलाई राज्यबाटै दमन् शोषन, अन्याय र अत्यचार किन? के सम्पूर्ण नेपाली जनताको सुरक्षाको जिम्मेवारी नेपाल सरकारको होइन?

कैलाली टिकापुरमा भदौ ७ गते थारु प्रदर्शनकारीबाट जुन अप्रिय घटना भयो, त्यो घटनाप्रति हामी सम्पूर्ण थारु दुःखित छौं। तर उक्त घटना हुनुमा राज्यको ब्राह्मणवादी सोचले वर्षौंदेखि थारुमाथि गरेको दमन र शोषनको प्रतिफलको रुपमा लिन सकिन्छ।

घटनालगत्तै सरकारले टीकापुरलाई दंगा क्षेत्र घोषणा गर्यो्। कर्फ्यू लगाइयो। तर कर्फ्यू लगाउँदा पनि थारुका घरहरु तोडफोड भए। आगजनी भए। सञ्चारगृहमाथि आगजनी गरियो। सभासद् जनकराज चौधरी र रेशम चौधरीको घर र एफएममाथि तोडफोड र आगजनी गरियो। कर्फ्यूका बावजुद कसले आगजनी गर्न सक्छ? पक्कै पनि घटनामा प्रहरी प्रशासन वा उनीहरुकै संरक्षणमा अखण्ड पक्षधरले आगजनी गरेको सजिलै बुझ्न सकिन्छ। नत्र भने कर्फ्यूका बावजुद कसले गर्न सक्छ आगजनी? कि कर्फ्यू थारुका लागिमात्र थियो? होइन हुँदो हो त प्रहरी प्रशासनले आगजनीजस्ता क्रियकलाप रोक्न सक्दैनथे? धेरै प्रश्नहरु छन्। प्रहरी प्रशासनले थारुलाई कुन रुपमा हेरिरहेको छ भनेर।

त्यतिमात्र होइन। अहिले मानवअधिकारवादीहरु पनि दुलोमा बसेका छन्। सोझासिधा थारुलाई प्रहरीले जबरस्ती घरबाटै पक्राउ गरिरहेका छन्। यातना दिइरहेका छन्। यस्तो बेला अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरुको नजर पनि पर्न सकेको छैन। किनकि सबैले थारुलाई दासत्वको नजरबाट हेर्ने शैलीमा परिवर्तन आएको छैन। आजका दिन पनि थारुलाई कमैया र कमलरी सोच्ने ब्राह्मणवादी सोचका कारण टीकापुर घटना घटेको थियो। यस्तै राज्यले यस्तै मानसिकता बोकिरहे यस्तो घटना नदोहोरिएला भन्न सकिन्न।

मङलबार बिहन करिब १० बजे टीकापुरबाट एक मित्रले फोनमार्फत् जानकारी गराएका थिए- कि अखण्ड पक्षधरका एक समूहले थारु बस्तीमा बसेर तोडफोड र आगजनीका क्रियकलाप गर्दैछन् भनेर। मित्रको सम्बाद सुनेर अतालिएको म प्रहरी प्रशासन र आन्दोलनका थारु अगुवाहरुलाई खबर पठाएको थिएँ। सम्भावित घटनाबाट बच्न नेताहरुको दबाबले पनि काम गर्न सक्थ्यो। तर प्रहरी प्रशासनको आडमा थारु नेताहरु पनि नतमस्तक बने। जसको परिणमा थियो- सभासद्लगायत थारुका घरमा तोडफोड र आगजनी। अनि कसरी भन्न सक्छु- राज्यले हामीलाई संरक्षण गर्योय। राज्यले हामीलाई विभेद गरेन। सामान्य मान्छेले पनि राज्यको यो रवैया बुझ्न सक्छन्।

प्रहरी जनताका संरक्षक हुन्। जनतामाथि आतंक मचाउने अधिकार सुरक्षाकर्मीलाई कदापि छैन। अहिले पनि प्रहरीहरु कैलालीका थारु गाउँमा पसेर निर्दोष थारुलाई गिरफतार गर्ने काम जारी राखेका छन्। थारु महिलामाथि जबरजस्ती गरिरहेका छन्। यसलाई शान्तिको मार्ग कदापि भन्न सकिँदैन। यो प्रहरी दमन हो। यसले अन्ततः टीकापुर घटनालाई बिर्सिने नभएर मलजल गर्न प्रेरित गर्नेछ। त्यसैले राज्य प्रशासन टीकापुरका थारुमाथि भइरहेको दमन शोषण रोक्न अपिल गर्न चाहन्छु। साथै मानवअधिकारवादीहरु थारुप्रति भइरहेको दमन शोषणप्रति गम्भीर भइदिन अनुरोध गर्दछु।
reference :
http://www.tharuwan.com/2015/08/27/%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%9C%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A5%82-%E0%A4%A5%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%81/

Share

‘लिब्जु–भुम्जु पुरस्कार–२०७१’ कवि झरनालाई

-गणेश राई
काठमाडौं । वाम्बुले (ओम्बुले) राई साहित्य प्रकाशनले २०७१ सालको ‘लिब्जु–भुम्जु पुरस्कार’ कवि झरना वाम्बुले राईलाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ । यो पुरस्कार वाम्बुले राई भाषाको ‘लिब्जु–भुम्जु’ त्रिभाषीय त्रैमासिक पत्रिकामा वर्षभरि छापिएका कवितामध्ये सर्वोत्कृष्ट रचनालाई प्रदान गरिदैआएको छ । कोशकार अविनाथ राईको संयोजकत्वमा गठित पुरस्कार छनोट समितिले यो निर्णय गरेको हो ।
‘लिब्जु–भुम्जु’ वर्ष २१, अंक–३, पूर्णाङ्क–५९, २०७१ (किरात येले संवत् ३७९३) मा प्रकाशित ‘लिब्जु उपो’ (लिब्जु बाजे) शीर्षक कविता छनोट भएको हो । यस कविताले मुन्धुममा किराती वाम्बुले राईहरूको कुलदेवता÷मुलदेवता ‘लिब्जु’ को मिथकलाई उजागर गरेको छ । ‘लिब्जु’ आस्थाको धरोहर हुन् जसलाई ‘लिब्जु उपो’ भनेर सम्बोधन गरिन्छ ।
ओखलढुंगाको उँबु–९ फोकुल गाउँमा २४ वर्षअघि जन्मिएकी कवि झरना करिब एक दशकदेखि वाम्बुले मातृभाषा तथा साहित्यमा कलम चलाउ“दै आएकी छन् । उनी यो पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो महिला कविसमेत हुन् ।
यो पुरस्कार नेपाल टेलिभिजनमा कार्यरत पत्रकार तथा गीतकार पुष्पहरि क्याम्पाराईले मातृभाषा संरक्षण अभियानमा जुटेका स्रष्टाहरूका निम्ति २०५५ सालमा स्थापना गरेका हुन् । क्याम्पाराई आफूले रचना गरेका गीत, साहित्यबाट प्राप्त पारिश्रमिक तथा पुरस्कारबाट कोष जुटाएका हुन् । यो वाम्बुले राई भाषा साहित्यका निम्ति स्थापित एकमात्र पुरस्कार हो । पुष्पहरि ‘लिब्जु–भुम्जु’ पत्रिकाका सल्लाहकारसमेत हुन् ।
पुरस्कारको राशि दुई हजार रुपैयाँ र सम्मान प्रमाणपत्र रहेको छ । उक्त पुरस्कार यही २०७२ मंसिर २० गते ओखलढुंगाको उँबु–१ तार्कोमगाउ“मा हुने ‘१७औं वाम्बुले राई भाषाको यलम्बर स्मृति कविगोष्ठी–२०७२’ समारोहमा प्रदान गरिने छ ।
यो पुरस्कारबाट हालसम्म १३ जना कवि सम्मानित भइसकेका छन् । यसअघि सम्मानित कविहरुमा विरही विमल राई, शुभचन्द्र राई ‘सुवास’, रजन सुबुकु, दुर्गा बैरागी राई, प्रमोद दीनदुःखी राई, प्रकाशहरि क्याम्पाराई, बिद्रोही साहिला, भुवन गुर्भा राई ‘आ“सु’, शुभराज राई (काजी), धीरेन्द्र रुम्दाली, बिर्जमान राई, कुम्भराज राई, रामकुमार राई ‘आङगुस’ छन् ।

Share

कोटेश्वर आर्कको बन्द पूर्णरुपमा सफल

DSCN6627–कोइँच बु काःतिच
आदिवासी जनजातिको पहिचानसहितको संविधान निर्माण गराउन कोटेश्वर आर्कको नेपालबन्द ¥याली प्रदर्शनसहित कोणसभामा परिवर्तन भई सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघद्वारा आयोजित दुई दिने नेपाल बन्दमा सुनुवार सेवा समाजको जिम्ममा कोटेश्वर क्षेत्र परेको थियो । हिजो विहान ५ बजेदेखि आज २ बजेसम्म गरिएको नेपालबन्दमा कुनै पनि अप्रिय घटना भने भएन । मुख्यतः कोटेश्वर क्षेत्रमा स्थानीयवासीहरुको बलियो समर्थन दखियो । कोटेश्वरको भित्र भित्रसम्म पनि पसलहरु खुलेका थिएन । विहानै देखि गाडी रोक्ने र बन्द अबज्ञा गर्ने गाडी र पसल तोडफोड गर्ने केन्द्रीय निर्देशन भए पनि सुनुवार सेवा समाजले त्यस्तो तोडफोड गर्न आफ्ना सदस्यहरुलाई निर्देश गरेको थिएन । शान्तिपूर्ण नेपाल बन्दलाई सुरक्षाकर्मीहरुले समेत प्रशंशा गरेका थिए र आन्दोलनलाई स्वतःस्पूmर्त सघाईरहेका थिए ।
सुनुवार सेवा समाजका संस्कृति तथा अनुसन्धान प्रमुख अमृत सुनुवारले कोण सभाको उद्घोषण गर्दै बन्दको औचित्य माथि प्रकाश पार्नु भएको थियो भने समापन नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघका अध्यक्ष नगेन्द्रकुमार कुमालले गर्नु भएको थियो ।
आजको नेपाल बन्दमा सुनुवार सेवा समाजको आर्कमा सुनुवार सेवा समाजको आलाब किरात राई यायोक्खा, नेपाल आदिवासी जनजाति विद्यार्थी महासंघ, नेपाल आदिवासी जनजाति चलचित्र समाजसो सहभागी थियो ।

Share

आजको बन्द कोणसभामा परिणत भइ समापन

सुनुवार ओआरजी समाचारदाता,

11111काठमाडौं, ५ भदौ । पहिचानसहितको संघीयता माग राखेर गरिएको २ दिने नेपाल बन्द कार्यक्रम मीनभवनमा पुगेर कोणसभामा परिणत भइ पहिलो दिनको कार्यक्रम समापन भयो । चार दलले विना आधारको ६ प्रदेश सार्वजनिक गरलगतै पुनः तीन दलले ७ प्रदेशको सहमति गर्दा तीनका मात्र एकल निर्णय भएको महसुस गर्दै पहिचानसहितके सिमांकन र आदिवासी जनजाति आयोग गठन गर्नुपर्ने माग रहेको छ ।

समापन कार्यक्रममा किरात राई यायोक्खा, सुनुवार सेवा समाज, नेपाल थामी समाजलगायत जातीय संस्थाका अधिकारकर्मीहरुले बोल्दै समापन भएको
छ ।

001 002

003 004

Share

बन्दले देशभर जनजीवन प्रभावित

समीर मुखिया (सुनुवार), सुनुवार डट ओआरजी,

12121काठमाडौं, भदौ ५ । पहिचानसहितको संघीय संविधान जारी गर्न माग गर्दै आह्वान गरिएको नेपाल बन्दले देशभर प्रभाव परेको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ र आदिवासी जनजाति राष्ट्रिय आन्दोलन नेपालसँग संयुक्त रुपमा बन्द आह्वान गरिएको हो । बन्दका क्रममा सामाजिक लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष पासङ शेर्पालगायत देशभर ३५० भन्दा बढी आदिवासी जनजाति अयिन्तहरु प्रक्राउ परेका छन् ।

आजको बन्दमा कोटेश्वर चोकमा किरात राई यायोक्खा र सुनुवार सेवा समाजको नेतृत्व गरका छन् । आदिवासी जनजाति, मधेसी, मुस्लिम, दलित, महिला र पिछडावर्गका कुरा संविधानमा नसमेटिएकोले संविधान जारी हुन लागेको बेला आन्दोलित भएका हुन् । चार दलले ६ प्रदेशको खाका सार्वजनिक गरेपछि सिमांकनलगायत पहिचानका कुनै पनि आधार नसमेटिएकाले पछाडि पारिएकाहरु आन्दोलित भएका हुन् ।

चार दलीय मोर्चाले सार्वजनिक गरेको प्रदेशको विरोधमा विभिन्न समुदयलगायत आदिवासी जनजातिहरुले देशका विभिन्न भागका बन्द तथा हडतालको आह्वान गरिरहेका छन् । चार दलले सार्वजनिक गरेको प्रदेशको खाकामा असन्तुष्टिका स्वर सुनिएपछि हिजो तीन दलले ७ प्रदेशमा सहमति जनाएपछि चार दलका एक घटक मधेसी जनाधिकार फोरम लोकतान्त्रिक बाहिरिएको छ ।

भदौ १५ गतेसम्ममा सबैलाई नसमेटि संविधान जारी गर्न लागेका चार आफै असन्तुष्टि भइ तीन मात्र बाँकी रहेपछि अन्योलता सिर्जना भएको छ । राजनीतिक विश्लेषकका अनुसार अब तीन दलले यसै किसिमको संविधान जारी गरेको खण्डमा देशमा अकल्पनीय घटना घट्न सक्ने बताएका छन् ।

नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ र आदिवासी जनजाति राष्ट्रिय आन्दोलन नेपालद्वारा आयोजना गरिएको भदौ ६ र ७ गते आह्वान गरिएको बन्दमा सुनुवार सेवा समाजका तर्फबाट निम्न महानुभावहरु उपस्थिति रह्योः
१. शोभा सुनुवार
२. रणवीर सुनुवार
३. चन्द्रप्रकाश सुनुवार
४. उत्तमकुमार सुनुवार
५. विवेक सुनुवार
६. समीर मुखिया (सुनुवार)
७. पदम सुनुवार
८. मानबहादुर सुनुवार
९. तीर्थबहादुर सुनुवार
१०. राज रापचा
११. देवराज सुनुवार
१२. सागर सुनुवार
१३. अशोक सुनुवार
१४. राजेन्द्र सुनुवार
१५. जीवन सुनुवार
१६. अमृतबहादुर सुनुवार
१७. गोपालबहादुर सुनुवार
१८. सुदीप सुनुवार
१९. मानवीर सुनुवार
२०. प्रकाश सुनुवार
२१. हेम सुनुवार
२२. प्रवीणकुमार सुनुवार
२३. कुमार सुनुवार
२४. श्याम सुनुवार
२५. किशोर सुनुवार
२६. नारायण सुनुवार
२७. सुरज (पाम) सुनुवार
२८. रानु गुरुङ सुनुवार
२९. नेत्रबहादुर सुनुवार
३०. लक्ष्मीराम सुनुवार
३१. केवलमान सुनुवार

Share

समेटेन सबको आवाज

समेटेन सबको आवाज संविधानको खोस्टो मस्यौदाले
फेरि पनि अन्य गर्यो जनता माथि शासक भनौदाले
बिभिद जाति भाषा धर्म संस्कृतिको भुगोल नेपालमा
एकल भाषा धर्म संस्कृतिको पक्ष बोक्यो खोस्टो मस्यौदाले

महिला र उत्पीडितको अग्र अधिकारलाई कुण्ठित बनाएर
पुरुशबादि निरङ्कुश सतता बचाउदै छ खोष्टो मस्यौदाले
आदिबासी मधेशी र सिमान्तकृतको पहिचान दमन गर्ने कुचक्रमा
संघीयतालाई चाहेन स्विकार्न एकात्मक्बादी खोष्टो मस्यौदाले

पल्केका छन् चुस्न जनताका खुन पसिना सत्ता प्रेमी राक्षसहरु
आफ्नै हातमा डाडु पन्यु जमाई राख्ने मेसो कस्यो खोष्टो मस्यौदाले
चाहदैनन् भ्रष्टहरु जनताको सुख शान्ति मुलुकको सम्ब्रिद्दी
आफ्नै स्वार्थ पुरा हुने शकुनीको दुष्ट नीति रच्यो खोष्टो मस्यौदाले

समेटेन सबको आवाज संविधानको खोस्टो मस्यौदाले
फेरि पनि अन्य गर्यो जनता माथि शासक भनौदाले
सबै जाति भाषा साँस्कृतिकको अस्तित्वलाई नस्वीकारेमा
प्रलयको महा सङ्कट निम्त्याउने छ एकथान संविधानले

—–भावना परिष्कृत सुनुवार

Share
Subscribe
Archives
b2k Educational
Sekuwa
advertise
Facebook