February, 2011

now browsing by month

 

Sunuwar bhasa Radio 2067-11-11

[audio:http://www.sunuwar.org/radio/Sunuwar11-11-2067.mp3]

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

Share

कोइँच वाःसि नु ग्योँपोके तासकुल ख्लेमनाख्लेमना

चुपलु दामलोच
यालाखोम, फुरोच । किङलो चुपलु (चुपलु सामाज) आ आयोजानामि सुनुवार कालाकार ताथा चालचितराकारमि सामाजआ साङयोजान नु बेबासथापनमि सुनुवार दात ओआरजिमि कोइँच वाःसि नु ग्योँपोके तासकुल ख्लेपताउ । ‘मुलकोमथि कोइँचके ग्योँपो नु वाःसिके ओँदे कोइँच तामिसामिआनकालि खुपशा बुकमा पाइँशा तेइ गेनाइ तासकुल माख्लोमसिशो नामनाति । ओँदे कोइँच वाःसि नु ग्योँपोके तासकुल ख्लेपशोनु कोइँच वाःसिके पोरमोत दुमतेक लोः कोइँच मुलकेममि खुरिनदाँखिन पा ब्लेअÞसे पाचा दुमबा’ आतित मुखेमि शोःचा दुमता । सुनुवार कालाकार ताथा चालचितराकारमि सामाजङा आदेचचे आमरित सुनुवारमि देँतेमे, ‘कोइँच तामिसामिपुकिआन कुल यो बुकमा पा वाःसि पाइँशशा हाःगोकालि ब्लेअÞशा तासकुल ख्लेपशोनु हारेआन मोदालकेङा यो दिः मादुमनिमि दे कोइँच यो मे’ । मोपान सुनुवार दात ओआरजिङा सुराज सुनुवार (पाम) मि देँतेमे, ‘एको तासकुलकालि सुनुवार दात ओआरजिला काः काः पा नेललिआन कुलु जेल हाअÞसिबा । एको ओँदे तासकुल कोइँच तामिसामिकेला मामे वाइँसि मुरुके यो ख्लेमनाख्लेमना लाइँसिबा । एको तासकुल ख्लेपचा देँशो कोइँचके लाइफ इसताइल दोदेँशो बा । दोदेँशो इनबाइरोमेनतामि बाअÞबा एबोच माइताच नामि दे कोइँचा यो मे ।’ मोपान चुपलु सामाजङा सामिर मुखेमि देँतेमे, ‘तासकुल ख्लेपचा मुलाअÞति सिनाअÞति आल ग्यारशो खोदेँबान दुमशो बा । नेललिनु तासकुलक्यु बा । शेङना किङलो चुपलु (चुपलु सामाज) देँशो कोइँचके रिदुमपाखिमरे कोइँचआ पितिमि गे पानापान पिशो गिपशिदु मे । मे मोदे कोइँच मुलकेम, ओलो, लोः, रिदुमपाखिमआ पितिमि गे पाचा एकोके ओलो मे । मे मोदे चुपलु सामाजमि लोः राइचचाकालि रेमुब्लेमु नु दामलोतुइनासि आम मिरग्यो लोः कुरशशा गाअÞशो नामनाति मुल मेकोन लोःकालि थाइँचाकालि वाःसि ग्योँपो पाइँशशा तासकुल ख्लेपतेक गेरापेनमाके ताँगे गोशो नामनाति । गोमि एको तासकुल मुलकेम राइचचाकालि ख्लेपशो नाकि । एको मिशिमिरुआन फेअÞशो वाःमि आम रागिबोँसिके रिमाचेमा दा कुरशोन बा काःथाकाःथ मे मोदेँशो वाःसि फेअÞचाके यो आ पितिमिपसि बा ।’
एको तासकुल ख्लेपचाकालि मिस माङगोलङा मुना नु हिरा, कोइँच मिउजिक बिदियोमि मोदलिङ पाइबा साजिना सुनुवार, कोइँच माहिला निरदेसाक लाकचामि सुनुवार, मोपान रिससिमाके मिउजिक बिदियोमि सिल पाइबा रामिला नु सोबा सुनुवार नासिङाना नाकका मिशिआल सिबा मुखेआ तामि मिमसा यो नामि ।

Share

लालितपुर सुनुवार सेवा सामाजमि कोइँच लोः शेँ:नाशेँ:न

चुपलु दामलोच
यालाखोम, फुरोच । सुनुवार सेवा सामाज लालितपुरमि कोइँच लोः माजोबाआनकालि साबेर नाअÞतिरे चानिनाअÞतिकुसकुस आम दुमखिँ तालचिखेल ग्यानचोकमि गिलफानाअÞतिकुसकुस कोइँच लोः  शेँःचा गोशो बा । ओँदे कोइँच लोः शेँःशो सुनुवार सेवा सामाज लालितपुरमि निले खेम दुमशो बा ।
कोइँच लोःङा थेँकाआ सारा पोअÞचिखेम सुनुवार सेवा सामाजङा बुअÞसु मानापारसाद सुनुवार मुलि नामसोच नामिङाना ङोइति फेनबुअÞसु रानाबिर सुनुवार, सुनुवार सेवा सामाजङा ङोइतिङा योकिच तिकाराम मुलिच, लालबाहादुर सुनुवार, आतित मुखे, नयाँ नेपाल गोरखापातराङा साङयोजाक उतताम सुनुवार, चुपलु सामाजङा सामिर मुखे, सुकाच सामाजङा आमरित सुनुवार, सुनुवार दात ओआरजिङा सानचालक सुराज सुनुवार, सुनुवार सेवा सामाज लालितपुपरङा योकिच बाबानि सुनुवार, सुनुवार सेवा सामाजङा नित फेनबुअÞसु देबिनदारा मुखे, ग्लामरेबबेच खादोस सुनुवार नामसोच दुमशा रालशो नामि ।
मेको गेरापेनमामि रानाबिर सुनुवार, आतित मुखे, लालबाहादुर सुनुवार, तिकाराम सुनुवार, कोइँचबुकाःतिचमि आम आम लोः वोइशशो नामिङाना मुलि नामसोच मानापारसाद सुनुवारमि एको कोइँच लोः बÞाचा देँशो कोइँचके आम रिमाचेमा हेर रागिबोँसिकालि शोःचा मे । कोइँच देँशो मारेमे दे येमपाइचचा मे, देँचा दुमता ।
गेरपेनमाकालि प्लेअÞनाप्लेअÞन आ ङारमि गेरापेनमाङा मुलिच यामबाहादुर सुनुवारमि देँचा दुमता, एको गेरापेनमा कोइँच लोः जोअÞबा माजोअÞबा नेललिकालि मे । गोमि दोपा खास लोः बÞाशा ला मादुमथु सेससेब्लेअÞसे पाचा मालदा मे मोदे कोइँच लोः बÞाशा ला मादुमबा सेससेब्लेअÞसे यो पाचा मालबा । मोदे नेललि कोइँचकालि दोपा कोइँच लोः बÞाचा, सेचचा, ब्लेअÞचा दे एको गेरापेनमा गोशो निकि । नेललिमि वारचि पाइचा नाइला दे आदार सेमदार थारनुङ । गेरापेनमा सुसेस लालितपुरङा रेबब्लेच साङखु बुजिच (चानदारा पारकास सुनुवारमि शेलशा ङोइति खुलशो नामि ।

Share

आँ ’मिचिमि थोइबि क्याःब वाबु

थोइबि क्याःब निमफाके आँस इँगि साया मिमसिब्ले खुपसि ‘यानथोलोजि’ कोःशोनोले आँकालि नेपालको आदिबासि किराँति जाति सेरोफेरो  ख्योँपातिके पात ३२ के मिमसि पिताः । मेको पातमि देँःबा, “…हामिलाइ मादमासता नाइ प्यारो चा । ‘याबेत जिबेत सुखाम जिबेत रिनाम किरतो गिरताम पिबेत’ नाइ पेयारो लागचा । साबदाहारुले हामिलाइ पेत दिन साकदाइनान । सो’वाद दिन साकदाइनान । रुपारता बुरुक, सेगफिरिद सासुनार बिलफेरेद ओएनहारुले तेरेनचमाइ साबदा रापेर युददा साहितते दिए । उनिहारुका लागि लादने हामि बुददु बिरहारुले उनिहारुकाइ खातिर काताइ आउँंला सुमपिदियेउँ । काताइ हात सुमपिदियेउँ । काताइ एउता आँखा रा काताइ एउता खुतता पानि सुमपिदियेउँ रा सारबाङगा आसतिततो सुमपिदियेउँ ।” थामपान, एँको मिमसिब्लेके काः थोइबि पेरेम क्याःबाचा ‘क्याःब नाइलु’ आमके नेललि प्लोइँबा दिकिपुरखिआनके ताउचाच दातेमि काः क्यारु नामि । ङावु नु लोब निमफा गारशशा ब्लेअÞशो एँको खुपसिमि मुल सिनाअÞतिङा खोँलेब मुलाअÞति मु मालि देँःशा कोइँतासे ।   Read More

Share

कोइँच-सुनुवार भाषा कक्षा सञ्चालन शुभारम्भ गर्‍यो।

सुनुवार डट ओआरजि,
ललितपुर, फाल्गुन ७। सुनुवार सेवा समाज जिल्ल समिति ललितपुरद्वुरा कोइँच-सुनुवार भाषा कक्षा सञ्चालन शुभारम्भ गर्‍यो। कार्यक्रममा प्रमुख अथिति  सुनुवार सेवा समाजका केन्द्रीय अध्यक्ष श्री मनप्रसाद सुनुवार हुनुहुन्थियो भने अथितिमा केन्द्रीय सल्लाहकार ज्यु, बिभिन्न सुनुवार सस्थाका अध्यक्ष ज्यु र संचालक ज्युहरु हुनुहुन्थियो।

Share

कोङ कोरोरो फोलफोल

कोइँचबु का:तिअ्च (उत्तम)

उहिले उहिलेको कुरा हो । त्यतिबेला मानिसहरुले लुगा लगाउने चलन थिएन । रुखका झ्याउ बोक्रा र पात लहरालाई नै लुगा बनाएर लगाउने चलन थियो । जंगलमा शिकार गर्ने, जंगली फलफुल, जंगली अन्न, कन्दमूल खोजेर खाने गर्दथे । त्यतिवेला खानेकुरा पकाउने चलन पनि कमै थियो र अहिलेको जस्तो हात हतियार पनि थिएन । पशुपंक्षीहरुलाई पाशामा पारी मार्थे । त्यस्ता पशुका माशुहरु पोलेर खाने गर्थे ।
मानिसहरुको वस्ती पनि थिएन । झुण्ड झुण्ड बनेर बस्ने चलन थियो । बेला बेलामा एक झुण्डा र अर्को झुण्डा वीच झगडा भई नै रहन्थ्यो । यस्तो अवस्थामा कति जोडा जोडीहरु छुट्थे । कति जोडा जोडीहरु मारिन्थे । कति मानिसहरु भाग्नेक्रममा हराउँथे । कति अपहरित हुन्थे । कति बालबच्चाहरु जंगलमा छुट्थे । Read More

Share

गो ’रिमनुङ

इ कुल कोःचा माताथु गो तोइति
कोःचा दाअ्शा सापपा गोइति
जाचा माताथु तोइशो मुरु बुदि चोर ग्लोइति
गोइ चिँ सुनु इथँु खिअ् बोइति ?
इकालि मोदेब काक लोः मार पाङा ङा
आँनु चुर चुरशा शोअ् ब्लाःयेँ Read More

Share