June, 2016

now browsing by month

 

भट्ट परिवारलाई सहयोग प्राप्त

13436023_1372039616145673_1575714816_nसुनुवार डट ओआरजि समाचारदाता ।
काठमाडौं । एकै परिवारका चार जना सदस्य विकलङ्ग भएको हुँदा कोरियामा भट्ट परिवारको लागि सञ्चालित सहयोग अभियानबाट केदर भट्ट परिवारको सानीमा बैंकमा रहेको खातामा रु. पाँच लाख पैतिस हजार रुपैंया सहयोग प्रदान गरिएको छ । द्वन्द्वपिडीत था अपाङ्गा समाज नेपाल, सलम्बुटार, साँखु काठमाडौंमा आश्रय लिइ बसेका भट्ट परिवारलाई कोरियाबाट सहयोग लिएर आएका विक्रम ठाकुरीले सो रकम हस्तान्तरण गर्नु भएको हो । संस्थामा आश्रय लिइ बसेको ४२ जना द्वन्द्वपीडित तथा अपाङ्गहरुको लागि चालिस इञ्चको सामसुङ टिभी, १९० लिटरको प|mीज पनि हस्तान्तरण गरिएको जानकारी समाजका संस्थापक तथा अध्यक्ष युवाराज थापाले जानकारी गराउनु भयो ।
संस्थामा आश्रय लिइरहेका बयालिस जना द्वन्द्वपीडित तथा अपाङ्गहरुको सहयोगका लागि एबिसी टेलिभिजनको चर्चित लोकगीत कार्यक्रम इन्द्रेणी पनि आज सोही संस्थाको प्राङ्गाण सुटिङ गरिएको जानकारी कतारबाट किशोर सुनुवारले बताउनुभएको छ । उहाँको अनुरोधमा समाजसेवी आङ काण्डी शर्ेपाले चार बोरा चामाल, तेज, विस्कुट सहयोग गर्नुभएको छ ।
इन्द्रेणी कार्यक्रमका सञ्चालक श्रीकृष्ण कँडेल लगायत इन्दे्रणी परिवार, कोरियामा सहयोग अधियान सफल बनाउनु हुने संयोजक गोविन्द गौतम र संतोष अधिकारी लगायत सम्पर्ूण्ा सहयोगदाता, भट्ट परिवारलाई अस्पताल आउन जान निःशूल्क यातायात सहयोग गर्नुहुने कमल सुनुवार, र विक्रम ठकुरीलाई पनि कृतज्ञता जाहेर गर्दै अगामि दिनको लागि पनि सहयोग गर्न रेगिस्तानमा बसेर पनि समाजसेवामा लागि पर्ने अभियान्त किशोर सुनुवारले हार्दिक अनुरोध गर्नुभएको छ ।

Share

के गर्दै छ सुनुवार सेवा समाज ?

–कोइँचबु काःतिच

एक महिना नाघेको छ, सुनुवार सेवा समाज नवौं राष्ट्रिय सम्मेलन भएको । धेरैलाई कौतुहल हुनुपर्छ, यतिबेला सुनुवार सेवा समाज के गरिरहेछ ? यसरी जनचासो हुनु सबैको सूचना पाउने अधिकार हो । यसर्थ सुनुवार सेवा समाजले एक महिनामा गरेको कार्य विवरणहरु देहाय बमोजिम छन् ।

प्रथम बैठक

प्रथम बैठक वैशाख २६ गते विहान ३ बजे बसेको थियो । उक्त बैठकले आठौं पुरक समितिलाई विदाई तथा सम्मेलनमा सहयोग गर्नेहरुलाई सम्मान गर्ने र सुनुवार सेवा समाजको तत्कालिन कार्य सम्पादन गर्नको लागि वैठक बसी निर्णय गर्न गराउनको लागि ७ सदस्यीय सचिवालय गठन गरेको थियो ।

सोही निर्णय बमोजिम सुनुवार सेवा समाजले तत्कालीन राष्ट्रिय चाड शाँदार पिदारको उपलक्ष्यमा जेठ ७ गते विहान ११ बजे सुनुवार सेवा समाजका अग्रज संस्थापक सचिव गुञ्जबहादुर सुनुवारको आतिथ्यमा शुभकामना आदनप्रदान कार्यक्रम सम्पन्न गरेको थियो । त्यस्तै गरी जेठ २१ गते आठौं समितिका पदाधिकारी तथा सदस्यहरुलाई विदाई तथा सम्मेलनमा सहयोग गर्नेहरुलाई सम्मान गर्नेक्रममा कलाकार, स्वयम्सेवकहरुलाई सम्मान गरियो । उक्त विदाई कार्यक्रममा निवर्तमान अध्यक्ष मनप्रसाद सुनुवार, सचिव अमरदीप सुनुवार, सदस्य मोहन सुनुवार, नारायणबहादुर सुनुवार, प्रेमकुमार सुनुवार, शोभादेवी सुनुवार, दिर्घबहादुर सुनुवार उपस्थित हुनुहुन्थ्यो ।

कामहरुको समिक्षा

समाजको दोस्रो बैठक जेठ २२ गते बस्यो । सो बैठकमा सर्वप्रथम कार्यसमितिले गरेका कामहरुको समिक्षा गरियो । उक्त समिक्षामा अध्यक्षले केन्द्रमा बसी दैनिक कार्य सम्पादन गर्दै शाँदार पिदारका दिन हात्तिवन मन्दिरमा र सिन्धुलीको बस्तीपुर शाँदारथानमा आतिथ्यता ग्रहण गर्नु भएको साथै सुनुवार सेवा समाज ललितपुरले ठूलो दुर्लुङमा आयोजित अमूर्त सम्पदा संरक्षण सचेतना कार्यक्रममा आतिथ्यता गरी त्यहाँका सुनुवारहरुलाई सचेतनामा जागरुक गराउनु भएको जानकारी भयो । उपाध्यक्ष अमृतबहादुर सुनुवार लगायत सदस्य रमेश सुनुवारले रामेछाप दुरागाउँमा धेरै वर्ष पछाडि पुनः शुरु गरिएको शाँदार पिदारमा आतिथ्यता गर्नु भएको र रेडियो लिखु मार्पmत शाँदारपिदारको प्रचार प्रसारमा संयोजनकारी भूमिका निर्वाह गरेको जानकारी भयो । उपाध्यक्ष किरण मुखियाले झापाको कालिकास्थान स्थित शाँदारथान तथा झापा सुसेस जिल्ला सम्मेलनमा आतिथ्यता ग्रहण गर्दै रेडियो लिखुबाट झापा शाँदारको छ मिनेट प्रत्यक्ष प्रसारण गरेको जानकारी दिनुभयो । महासचिव समिर मुखियाले हात्तिवन शाँदारथान संलग्न हुँदै सुनुवार सेवा समाज काठमाडौंद्वारा लब्सीफेदि सुनुवार गाउँमा आयोजित भूकम्प जोखिमबाट बच्ने उपय र सुनुवार सेवा समाज ललितपुरले ठूलो दुर्लुङमा आयोजित अमूर्त सम्पदा संरक्षण सचेतनाको स्रोत व्यक्तिको रुपमा सचेतना कार्यक्रममा सहभागी हुनुको साथै होटल सोल्ठीमा आदिवासी प्रतिष्ठानले आयोजना गरेको भुकम्प विपद व्यवस्थापन विचारगोष्ठीमा समाजको तर्पmबाट सहभागी भएको जानकारी गराउनु भो । सचिव कोइँचबु काःतिचले इलाम जिल्लाको पहिलो शाँध्दारथान पुवा मझुवाको चैतेमा सदस्य देवकुमारी सुनुवार, सुनुवार विद्यार्थी समाजका उपाध्यक्ष सागर सुनुवार, सचिव विवक सुनुवारसहित सहभागी भएको र सुनुवार विद्यार्थी समाज केन्द्रीय समितिले पाँचथर इथुङ र काठमाडौंमा आयोजना बगरेको एक हप्ते सुनुवार भाषा शिक्षक प्रशिक्षण  कार्यक्रमको प्रशिक्षक भएको जानकारी दिनु भो । कोषाध्यक्ष शोभा सुनुवार सुनुवार सेवा समाजले गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा विदाई र सम्मान कार्यक्रममा कोइँच खाजा व्यवस्थापन गर्नको साथै सुनुवार सेवा समाज काठमाडौंद्वारा लब्सीफेदिमा आयोजित भुकम्प विपद व्यवस्थापन सचेतना कार्यक्रमको सहजीकारण गर्नको साथै सुसेस ललितपुरको शाँदार पिदारमा घरघरमा सुरो हुल्ने कार्यक्रममा सहभागी भएको जानकारी गराउनु भयो । त्यसै गरी सदस्य किशोर र सुरज सुनुवारले सुनसारी धरानको शाँदारथानमा सहभागिता जनाएको, सदस्य आशिषले खिजीकातिको शाँदारथानमा, ओखलढुङ्गामा, सदस्य चम्पक सुनुवारले खिजी चण्डेश्वरीको शाँदारथानमा सहभागी भएको, सदस्य रेवातिरमणले पोकलीको शाँदार पिदारको वारेमा जानकारी गराउनु भयो भने सदस्य जीवनकुमार सुनुवारले दोलखाको हाँवा र सिन्धुली दुधौलीको मगरकट्टी शाँदारथानमा आतिथ्यता गरेको जानकारी गराउनु भयो । सदस्य बुद्धिबहादुरले सर्लाही शाँदारथानको आयोजना गरेको र सदस्य महेन्द्रमानले सिन्धुली महादेवाडाँडा र दुधौलीको शाँदारथानमा आतिथ्यता गरेको साथै सदस्य टंककुमारी सुनुवारले सिन्धुलीमाडीको शाँदार पिदार नाअ्शो जुठो परेको हुँदा शाँदार पिदार हुन नसकेको जानकारी गराउनु भो । पदेन सदस्य मानबहादुर सुनुवारले मातृभाषा संरक्षणको लागि विद्यार्थीले पाँचथर र काठमाडौं गरी ५४ जना कोइँच मातृभाषा प्रशिक्षक उत्पादन गरेको जानकारी दिनुभयो । अन्तमा सचिवले सदस्य देवकुमारी सुनुवार, बुद्धिबहादुर सुनुवार, दिपा सुनुवारले विशेष काम परेको हुँदा वैठकमा उपस्थित हुननसक्ने जानकारी दिएको सबैलाई जानकारी गराउनुभयो । Read More

Share

शाँदार पिदारमा गरिएको काइशि सिल ।

काइशि सिल : उहिले मानिस को उत्पति भएको समयको कुरा हो । इँगिले दुइजना मानिसको सृष्टि गर्नु भो । उमेर पुगेपछि एकार्कामा अाकर्षण भयो । तर इँगिको छोराछोरी भएको हुँदा विवाह हुननसक्ने भएको हुँदा मुक्दुम विद्याले काइशि बनाए । अनि काइशि बनेर अनेक कुरा खाने र नखाएका कतिपय कुराहरू बिगार गर्ने गरेपछि पुनः मुक्दुम विद्याले काइशि मारि प्रकृतिलाई पुजा गरि पुन मानिस बनाए पछि विवाह गरि यो सारा सन्सारमा मानव समुदायको अस्तित्व राखेको हो भन्ने ससि मुक्दुममा उल्लेख छ । यसैका सम्झना स्वरुप अझै पनि काइशि सिल गर्ने चलन रहिआएको छ । हेरौं यो प्लेत्तिको शाँदार पिदारमा गरिएको काइशि सिल ।

[youtube]https://youtu.be/YFkDeQ4geD8[/youtube]

Share

ढोलको उत्पत्ति काथा

-Koinch bu Kaatich

कोइँच पर्ूखाहरु सिकार खेल्दै जङ्गल छिर्ने व|mममा जङ्गलभित्र सिकार खोजेर हिँड्दा हिँड्दा थाकेर एउटा रूखमुनी बिसाउन पुगेछन् । संयोगबस त्यो रूख भित्रभित्रै धमिरा लागेर खोक्रिएको खयरको खोव|mो रूख -रोक-ले रावा) थियो । ती कोइँच पर्ुखाहरूले सुस्ताउने व|mममा त्यो जङ्गलमा जति-जति हावा लग्थ्यो त्यो रोक-लेबाट एक किसिमको अनांैठौ ध्वनि निस्कने गर्थ्याे । ती पर्ूखाहरूको ध्यान त्यो रोक-लेबाट निस्केको ध्वनीले आकार्षा गर्दै लगेछ । यत्तिकैमा एउटा भमरा आएर त्यो रूखको धोन्द्रोभित्र छिरेछ । भमरा छिरेपछि भमराको पखेटाबाट निस्केकोे आवजले त झनै उनीहरूलाई मन्त्रमुग्ध बनाएछ । यत्तिकैमा तिनीहरुलाई आफूले बोकेको लौरोले धोन्द्रोरूखको बहिरी सतहमा हिर्काउने बुद्धि सुझे छ । जति-जति लÝीले रूखलाई ठटाउयो उत्ति उत्ति अनौठो ध्वनीको गुञ्जन हुन्थ्यो । लगातार त्यो रोक-ले -धोन्द्रो रूख)लाई ठटाउँदा रूखबाट निस्केको ध्वनीले वारीपारीका चराचुरूङ्गी झुम्मिनका साथै दौडँदै गरेका जनावरहरू पनि टक्क अडिएर उक्त आवाज सुन्न थालेछन् । यो देखेर उनीहरुले सिकार गर्न सजिलो हुने ठानेछन् र सधैँ सिकार गर्दा त्यो रोक-लेलाई ठटाएर सिकार जम्मा गर्दै रोजि-रोजि सिकार गर्ने नयाँ तरिका अप्नाए छन् ।

सिकार गर्न सधैँ त्यहीँ ठाउँ आउनुपर्ने झन्झट मेट्न एकदिन उनीहरुले रूखलाई नै ढालेर साथै लाने विचार गरेछन् । र, धोद्रा रूखलाई अनेक तौरतरिका अप्नाएर जता-जता सिकार खेल्न जानुछ त्यतै-त्यतै रोक्लेको गिँड बोकेर लाने गरेछन् । सिकार गर्ने व|mममा सिकारीहरूको झुण्ड धेरै बढ्दै गए पश्चात् सिकार खेल्न बाँडिनु पर्ने आवश्यक भएछ । बाँडिने व|mममा उक्त रोक्लेलाई टुव|mाउन परेछ । यसरी टुव|mउँदा एउटा सिङ्गै लामोे रोक्ले छोटा गिँडमा विभाजित हुँदा पहिलेको जस्तै ध्वनी निस्कन छाडेछ । यो देखेर सबै सोँच मग्न परेछन् र रायसल्लाह गरेछन् – आफूले मारेको मृगको छालाले उक्त खोव|mो भागलाई मोरेर बजाउँ । यसरी छालाले मोहरेर बजाउँदा झनै मीठो ध्वनी निस्कने ढोलको निर्माण भएछ । यस पश्चात् सबैले ढोल बजाएर सिकार गर्ने र सिकार मारेपछि प्रकृतिलाई चढाएर नाच्ने परम्परा बसेछ । अहिले विभिन्न काठबाट बनेको आधारमा र ढोलले बोकेको जिम्मवारी अनुसार श्रीखण्ड तथा शिरिश काठबाट बनेको सिरीढोल, मलेगिरीबाट बनेको गिरी ढोल, खयरबाट बनेको खयर ढोल नामाकरण भएको र उक्त ढोल बजाएर प्रकृति तथा पितृ पूजा गर्ने प्रचलन बसेको रही आएको छ ।

-Translate from A collection of essay Baashodaissho thama lo:

Share

इँचिकाः कोइँच सासि मुक-दुम

-कोइँचबु काःतिच -उत्तम)

१. मुरु चोइ-ति

ङोइति एको सोर-लुमुदिमि माराइ मानाम-नाति । तेकोइ सिखि-गुरो, तास-ला, सोर-लु माबाअÞबामाता । केरा सि-सि ता-ता शेत-थि सारिङ खेसुमुसु ला ।  खेसुमुसु रागिमि इँअिा थुँमि थुङ बोता । मेको थुङमि ख्लिँख्लिर पोअÞतु । ख्लिँख्लिर काःथा काःथा मुद, तेम, पोम/हिम-दो दोर-दो, साया/ताया, सोम बोता । नेल-लि गिफाकाः दुम-शा सोत-लु इत-लुआ बानाबोता । मेको सोत-लु इत-लु/जोलापुँखिले मुकासुखिकासु बोता । मुकासुखिकासुला मुँलिलिँखि बोता । मुँलिलिँखिआ गे ताशा इँगिले ओ हो हो हो … देँशो साङ हाम-सो दुर-दा ग्लुःता । दुर-दा थुङला तारासारिङ-गि होपोमुकासि बोता । तारासारिङ-गिला थिसोच, थिसोचला फाइशि, फाइशिला ङालिताँखि, ङालिताँखिला चेरोमि, चेरोमिला गाल-शो, गाल-शोला मुक-बÞाकु, मुक-बÞाकुला निरि, निरिला सुबुअिÞसा होपोमुकासि बोता । मुँलिलिँखिके साँ थुङ बुइशि लाँ थाथा, लाल लाँ बुसा, केर लाँ हासा बानाबोत । थाथाला ताया सेँ, बुसाला थुँ, पोम/हिम-दो दोर-दो हासाल, थानालु बोत । इँगिमि होपोमुकासिमि सोत-लु इत-लुला तान-वालु बोइश-शा बुसामि हिम-दो दोर-दो प्लिँताउ । मोदे हिम-दोदोर-दो प्लिँसे नोले आम आँमिमिन खोर-मुदित-मु दुम-शा साँफिलिँफि बÞाक-राक जोल-ता । मेको साँफिलिँफि बाक-राकुमि सिँताखिसा वोल-शि पा बाअÞता । सिँताखिसाके सोदुइदु शिवोरला सोरि होर होर पा ब्लाता । ओँदे सोरिकालि इँगिमि आम जोअÞसदुम-सि प्लोइँतु । सोरिकालि क्याःता काः नु हिम-दो दोर-दो काःमि हिप-शिरेला गाअÞना गाअÞना पाशो ताशा इँगिमि कुयामोदियामोआ चिङ-गा तामतेमे । मिनु मेको सोरिकालि बुबोर पेबोर पुअÞचा दुम-ता । बुबोरपेबोरला सोरि इ-इमचिलि मिज-रि विम-रि मिराक, नारेच, बारेच, राँकोच खोदेँशो दुम-तेमे । इशि-काः थोचेकोम-थि साँफिलिँफि बÞाक-राकमि वोल-शि पा बाअÞता । तान-वालुनु मिज-रिबिम-रिपुकिमि आँमआँमिमि किमुमानु इशिकाः तायाताँखिन नुप-शा योल-ता । गिशिमि आमकेन राइच-चि पाचा सिखिगुरो दुम-ता ओँत-थिएरि ।

इशिका सिखिगुरोके यो राइचङाल-सि वाँमनिम पोम-दोकिम-दो सेल साँमा । इँगिमि मिज-रिबिम-रिकालि लेँसो-पाः आँम आँमिमि हिम-सि ग्याइँशिरेला पा राम-शिकिम-शि पामुशो ताशा मेकोआनकाः नापोथार पाचा आनिलासिरि नेः पाइश-शो सोअÞति चोल-चा दुम-ता । पोम सुर-चा मिनु साँफिलिँफि आँखा पा सुर-ना सुर-ना गाम-शा योल-ता । पोम सुर-मे नोले गिगि गिम-गिम सारिङ ताइँसाउ । मिनु होहो होर-होर मिज-रिबिम-रि राँकोचआ पोम-दो किम-दो तानाता किःमुशा दाम-मुम-तेमे । शेर-दालु, यार-दालु, यामालु, वाशेरेलु, गोर-मारेलुपुकि गार-शो सुबु/खादिमुदि/खारिङ रागि गाल-जोलमि जिश-शा ताइँसाउ । खादिमुदि, खारिङ रागि कालि बÞाक-राकुमि सेअÞबेर पा प्लाप-साला पाशो ताशा चेबारि, चेःसिबारि, चुकुबारि, बिन-दुबारि, लावाबारि फ्लिप-शा आम पाँतोस पार-मोसिरि/ताया/सायारिप-चि सेल-शा खारिङ ग्योम-तेक आथार-रिफार गेचा दुम-ता । सुबु रागिकालि साँफिलिँफिला ग्लुइना ग्लुइँना पाशो खेममिन कुयामो दियामोमि हाँगोकालि गिलतासे । मोदे कुयामोदियामोमि हाँगो गिल-शा आम पोःपे चेल-शो ताशा थुङला सारिङमि राँकोच रुमुहोपोआ ताउ बुइशि थाथा दुमा पारुहोपो सेल-चा दुम-ता मोपान सुसि/फाइश-शिआ तामि लाल बुसा ग्लुमा सुम-निमामा सेल-चा दुम-ता । पारुहोपो सुम-निमामाकालि कोबा सिखारि बायाबेदा यो सेल-चा दुम-ता आनिलासिरि नु पार-मोसिरिमि । पारुहोपो नु सुम-निमामाके कुयामो दियामो नु राम-शि दुम-ता । मोदे राम-शि पाम-सेनु ब्लाःशा खेरा पाम-तासे कुयामो दियामोकालि । मिनु ते ते कुयामो दियामो प्लोअÞना प्लोअÞन लासा मेकेरे केरा पा नादा दुम-ता तेकेरे पारुहोपो नु सुम-निमामामि हाअÞना हाअÞन योल-सा मेकेरे नाअÞति दुम-ता । Read More

Share