May, 2011

now browsing by month

 

हर्सोल्लाशका साथ सम्पन्न शाँदार पिदार र कोइँच एकताको आधार

–कोइँचबु काःतिच
फुल्यै फुल्यो तोरीको
आँखा राम्रो मोरीको
हा हा हाँसाल हाँसाल
हा हा हाँसाल हाँसाल– कोइँच किशोरहरुको चासो ।
आठानी चारानी कम्पनी
सुनुवारको छोरी म पनि
हा हा हाँसाल हाँसाल
हा हा हाँसाल  हाँसाल– सिँगौरी खेल्दै कोइँच किशोरीहरु ।
यो वर्षको यालाखोम (काठमाडौं उपत्यका) मा यसरी नै कोइँच किशोर किशारीले हर्सोल्लाश र उमंगले गीत गाउँदै शाँदार सील नाचेर किरात कोइँचको महान् चाड शाँदार पिदार मनाए । किशोर किशोरी मात्र होइन के बालबच्चा के बुढाबुढी, सबै कोइँचहरुले आफ्नो पुर्खा र प्रकृतिसँग वर्षभरि सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै शाँदार पिदार मनाएका छन् । समयको मागानुसार वा परिवर्तित राज्यको नीतिसँगै शाँदार पिदारले कोइँच गाउँ मात्र होइन नेपालदेखि विदेशसम्मै आफ्नो ख्याति र विश्वासको जालो विस्तार गरेको छ ।
शनिवारको दिन । सम्पूर्ण कलकारखाना, कार्यालय र शैक्षिक संस्थाहरु विदा छन् । चारैतिरबाट खुम्चिँदै गएको काठमाडौंको टुँडीखेल । टन्टलापुर घाम । दौरा सुरुवाल, त्यसमाथि पेटे भोटो अझ त्यस माथि सप्तरङ्गी फेनेरेल्फु (चरा (डाँफे, मुनाल) को पखेटाको नक्कल गरिएको), ढाका टोपी, कम्मरमा क्लाःतोलि (चरा (कल्चौंडे र धोब्नी) को पुच्छारको नक्कल गरेर बनाइएको) र काँधमा भिरेको ठूलो ढोल । कसैको हातमा झ्यापटा झ्याम झ्याम । फेनेरल्फुको फुर्का झामझाम र फुरुक्क फुरुक्क हल्लिने गरी डाँफे र मुनाल भुट्भुटी खेले जस्तै कुम उचालेर, कल्चौडा चराले विहानी सूर्यको झुल्कोसँग चिर्बिराएर पुच्छार हल्लाए जस्तै कम्मर मर्काइ मर्काइ क्लाःतोलि हल्लाएर पसिनाले लपक्कै भिजेर उत्तेजित भई नाचेका कोइँच किशोरहरु । Read More

Share

आदिवासी जनजनति संयुक्त संघर्ष समितिको अपिल

जेठ १२ गतेका दिन सबै घटक संगठनहरु तेकिएको स्थानबाट आ–आफ्ना झण्डा, व्यानर, भेषभूषामा बाजगाजा सहित अपरान्ह १२:०० बजे जम्मा भई संविधानसभा भवन नयाँ बानेश्वरमा १ वजे पुग्ने र आमसभामा तथा जनप्रर्दशनमा सहभागी हुने ।
नेट : सुनुवारहरुको कोटेश्वर तिनकुनेमा १२ वजे भेला हुने

Share

सूदुर पूर्वको संस्कृति पस्चिमी माटोमा मौलाउँदो : बेलायतमा किरात सुनुवारहरुको शाँदार पिदार

भावना ”परिस्कृत”
मे, फन्ब्रोरो, । ब्रिटिश सरकारलाई पहिलो विश्वयुद्धपूर्वदेखि हालसम्म नेपालका अन्य नेपालीहरुले जे जसरी सहयोग गरे त्यस्तै गरी कोइँच (सुनुवार)हरुले पनि मानव संशाधन उपलब्ध गराएर सहयोग गरिरहेको छ । हुन त अहिले ब्रिटिश गोर्खा आर्म फोर्समा मात्रै होइन ब्रिटेनमा अन्य पेशामा पनि कोइँच (सुनुवार) हरु पनि व्रिटेनमा बसोबास गरिरहेका छन् । यसरी ब्रिटेनमा ब्रिटिश गोर्खा आर्मीलाई आवसीय प्रवेशाज्ञ दिएपछि परिवारसहित बेलायतमा कोइँच (सुनुवार) हरु बसोबास गर्न थाले पछि भने कोइँच संस्कृतिको उपस्थितिले पनि मौलाउने मौका पायो । यसै क्रममा २१ मे शानिवार, फन्ब्रोरो स्थित वोकफम स्कूलको कम्युनिटी हलमा किरात कोइँच सुनुवारहरुको महान चाड शाँदार पिदार सम्पन्न भएको छ । किरात सुनुवार सेवा समाज (किसुसेस) को आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमको सभाध्यक्ष संस्थाका अध्यक्ष जंग सुनुवारले गर्नु भएको थियो । Read More

Share

श्याँदर रिपोर्ट र झलकहरु

[flv image=”http://www.sunuwar.org/video/doc/shyandar2011.jpg”]http://www.sunuwar.org/video/doc/shyandar2011.flv[/flv]

सधै झै यस वर्ष पनि रामेछाप, ओखलढुङ्गा, सिँधुली, उदयपुर, दोलखा, काठमाडैं उपत्यका, सर्लाही, सुनसरी, झापा मात्र होइन रिपुमर्दन (किरात पल्टना भए पनि नामचाहि संस्कृत)बाट भएको नेपाल आर्मीको पल्टनमा समेत ढोल झ्याम्टा बजाएर धुमधाम सँग किरात चाड मानियो। यसरी राज्यले अलिकति मात्र सकारात्मक नीति लिँदा पनि बिभिन्न जातजातिको संस्कृतिले निकै मौलाउने मौका पाएको अनुमान गर्न सकिदो रहेछ भने आउँदो नयाँ गणतान्त्रिक संबिधानले आम नेपालीको मानवधिकार सुरक्षित राख्ने वहुलबादी र समावेशी संविधान ल्यायो वा यस्तो संविधान ल्याउन हाम्रो नाम बेचेर संविधान सभामा २१८ सिट ओगटेका सभासदहरुको गिदीमा वाहुनवादी भुतप्रेत घुसपैठनभए यसरी नै रमाउन पाउँथौकि?

Share

Sunuwar bhasa Radio 2068-2-4

[audio:http://www.sunuwar.org/radio/Sunuwar radio programme-04-02-2068.mp3]

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

Share

फोटो ग्यालरी हेर्नुहोला

रूपमा केहि भिन्नता देखिएता पनि सार एउटै हो । किराँत सुनुवारहरुले आ-आफ्नो किपट, थांत-थलो, गाउं-ठाउंमा आ-आफ्नै रिति-थिति अनुसार उभौली ष्याँदर हर्शोल्लाषका साथ मनाए । हामिले त ललितपुरको हातिवनमा यसरि मनायौं (फोटो ग्यालरी हेर्नुहोला), तपाइहरुले नि? ललितपुरमामा मनाइएको उभौली ष्यांदर २०६८ का केहि तस्विरहरु; जस्मा बुल्फे थुल्तेक् र सुरो चोतेक् पनि समावेश छन् । click her to see photos

Share

किराँति सुनुवारहरुको महान चाड उभौली ष्याँदर सम्पन्न

सुनुवार डट् ओआरजी,
ललितपुर, यलाखोम्,
३ जेष्ठ, २०६८ ।

किराँतिहरुको महान चाड ष्यांदर, साकेला, चासोक (उभौली) आज प्राकृतिक देवी-देवता तथा कुलपितृहरुको पुजा-आजा गरेर भव्य रूपमा मनाइदै छ । यसै अवसरमा किराँत सुनुवारहरुले ललितपुरको हात्तिवन स्थित ष्यांदर थान गई सुनुवारी रिती-थिती र परम्परा ( कोइँच् मुल्केम ) अनुसार पुजा-आजा गरी हर्षोल्लासका साथ ष्यांदर मनाइरहेका छन् ।

किराँति कोइँचहरु विहान सवेरै सोलि, लिंगा, ढोल, झ्याम्टा र विभिन्न पुजा सामग्रीका साथ ष्यांदर थान पुगेका थिए । मध्यान्ह १२:३० पश्चात पुजा सकेर ललितपुरको नखिपोट स्थित खेलकुद मैदानमा आइ ढोल झ्याम्टाका साथ विभिन्न लय र तालमा नाचगान गरियो ।

सुनुवार महिलाहरुका अगुवा व्यक्तित्व मध्यका एक सभासद् दाल कुमारी सुनुवारका अनुसार, विभिन्न कारणले आफ्नो पुर्खौली किपट थात-थलोमा मनाउने ष्यांदर र ललितपुरमा मनाइने ष्यांदरमा केहि भिन्नता भएता पनि ष्यांदरको औचित्य र सारमा केहि भिन्नाता छैन ।

अपरान्ह ५:०० वाट ललितपुरको नखिपोट स्थित सुनुवार टोलमा “सुरो चोतेक्” कार्यको थालनि गरियो । गत सालको उभौली देखि ललितपुरमा आरम्भ गरिएको, “सुरो चोतेक्” कार्य भन्नाले ढोल झ्याम्टाका साथ घर-घरमा गई न्हा:सोले रितिअनुसार पिदार गरेर लक्षिण हुलि आशिर्वाद तथा कामना गर्ने कार्य हो भन्ने स्पष्ट पार्दै सु से स जिल्ला समितिका अधक्ष्य याम वहादुर सुनुवारले भन्नुभयो – “सुरो चोतेक् कार्यलाइ अझ हामि परिस्कृत र नियमित गर्दै लैजाने छौं ।” साथै, सुरो चोतेक् कार्य तीन दिन सम्म जारि रहने जानकारि पनि दिनुभयो ।

Share