अखिर को थिए जेलर सुनुवार? जाे शहिद शुक्रराजसँगै चर्चामा आउँछन्

–कोइँचबु काःतिच
“त्यतिखेर प्रजापरिषद्का सदस्य हरिकृष्ण श्रेष्ठलगायतका बन्दीहरू भद्रगोल जेलमा थुनिएका थिए । उनीहरूलाई जेलर सुनुवार कप्तानले माघ ९ गते बिहानै टेकु पचलीतिर हेर्न भने। ‘हेर्दा त शुक्रराजको सेतो कपडाले छोपिएको लास यताउता हावामा हल्लिरहेको थियो’, हरिकृष्ण श्रेष्ठ भन्छन्– ‘त्यस बेला जेलर सुनुवार कप्तानले शुक्रराज झुन्ड्याएको दृश्य हेर्न लगाउँदै, हेर तेरो साथीको गति हेर, शुक्रराजको गति हेरिस, कस्तो हुँदोरहेछ? भने ।”
“नुहाएर गीता पाठ गरी पचली चौबाटोको रूखको हाँगामा झुन्ड्याइएको डोरी शुक्रराजले समातेका मात्रै के थिए, त्यही समयमा अलि परबाट पेट्रोम्याक्स बालेर पच्चीस जनाजति व्यक्तिहरू आइरहेको देखेर नर शमशेर, हरि शमशेर, रङ्गविक्रम, जेलर खड्गबहादुर सुनुवारसहित सबै सिपाहीहरू भागे। उनीहरूले पेट्रोम्याक्स बालेर आउनेहरूलाई विद्रोही ठानेका थिए। तर तिनीहरु भोज खाएर फर्किएकाहरू भएको थाहा पाएपछि भागेका राणा भारदारहरू फेरि फर्केर आए । फर्केर आउँदा शुक्रराज पहिलेको अवस्थामा त्यहीँ उभिइरहेका थिए ।”

अहिले शहिद सप्ताह मनाइँदैछ । अहिले शहिदहरु थुप्रै भएपनि शहिद भन्ने बित्तिकै धेरैलाई याद आउने नाम चाहिँ उही दशरथ चन्द, गंगालाल श्रेष्ठ, धर्मभक्त माथेमा र शुक्रराज शास्त्री नै हुन् । राणा शासनको अन्त्य गर्न शहिद हुने चार जना मध्ये सबैभन्दा कान्छा गंगालाल श्रेष्ठ, रामेछाप भँगेरीका थिए । भँगेरी नजिकै छ रामपुर वसन्तपुर सुनुवार गाउँ । र, धेरै कोइँच सुनुवारलाई थाहा नहुन सक्छ तर राणा शासनको विरुद्ध राजद्रोह अभियोगमा प्रजा परिषदका नेता कार्यकर्ता थुनिएका भद्रगोल जेलका जेलर पनि रामेछाप रामपुरकै तत्कालीन कप्तान काःतिच खड्गबहादुर सुनुवार थिए । रामेछाप रामपुरको वसन्तपुरमा जन्मेका सुनुवार पछि कोइँच समुदायका एक मात्रै बडाहाकिम बने र २०१७ सालको सुकुम्बासी आयोगका सदस्य हुँदा हेल्टुँडा, विरगञ्जमा धेरै सुकुम्वासीहरुलाई जग्गा जमिन उपलब्ध गराए । यसरी वस्ती बसल्नेमा शिक्षा सहायक मन्त्री याअ्ता प्रकाशचन्द्र मुखिया पनि एक हुन् । उनले झापामा बसाएको वस्तीलाई अझै पनि सैनिक वस्ती भनेर चिनिन्छ । उनैका छोरा गोपाल सुनुवार नै नेपाल सरकारको निजामती सेवामा फस्र्टक्लास अफिसरका रुपमा कोइँच समुदायबाट सेवा गर्ने अहिलेसम्मका एक मात्र कर्मचारी हुन् भने उनैका नाति सुरजबाबा सुनुवार नेपाली सेनाको उच्च ओहदामा पुग्ने कोइँच सुनुवार समुदायका एक मात्र जर्नेल । हुन त नेपाल सरकारको पहिलो महिला सचिव चन्द्रकला किरण पनि सुनुवारकै आमा हुन् । जन्मले भने उनी महत क्षेत्री हुन् । उनी तत्कालीन एसपी जिजिच जितेन्द्रध्वज किरणका धर्मपत्नी जो भ्रष्ट्रचार अभियोगमा जागीर गयो । भरत गुरुङ, डिबी लामासँगै जितेन्द्रध्वज र उनका भाइ नरेन्द्रध्वज किरण दुवैले भ्रष्ट्राचार अभियोगमा नेपाल प्रहरीकाे जागीरबाट हात धुनुपरेको थियो । त्यसपछि अहिलेसम्म कुनै सुनुवार एसपि भएको सुन्नमा आएको छैन ।
कोइँचमा अहिलेसम्म नेपाल सरकारको माथिल्लो ओहदामा पुग्नेहरुको नाम लिँदा मन्त्रीमा प्रकाशचन्द्र मुखिया, बडाहाकिम (अहिलेको सिडियो) मा खड्गबहादुर सुनुवार, कृषि तथा बोटनीकल अधिकृत मेजर जिजिच लालध्वज सुनुवार (जसको नाममा ४ वटा हिमाली फुलको वैज्ञानिक नाम समेत राखिएको छ । र उनकै छाेरा बुहारी हुन् जितेन्द्रध्वज नरेन्द्रध्वज र चन्द्रकला) रापंस क्युइँतिच चन्द्रप्रकाश सुनुवार, रापंस तथा आर्थिक सभापति चम्पक सुनुवार (राप‌ंस चन्द्रबहादुरका छाेरा), प्रतिनिधि सभा सदस्य जेस्पुच कमलप्रकाश सुनुवार, संविधान सभा सदस्य बुजिच दालकुमारी सुनुवार (क्या:बाम), संविधानसभा सदस्य तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य ताेँकुच यज्ञराज सुनुवार मात्रै हुन् ।
शहीद दिवस मनाउने क्रममा शुक्रराज शास्त्रीको नाम नलिइ सुख छैन र उनको नाम लिँदा उनीसँगै जेलर सुनुवारको नाम पनि सम्झना गरिन्छ ।

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *