Categories
News

ऐतिहासिक पुस्तक शाँदार पिदार र्सार्वजानिक साथमा दालमान पुरस्कार वितरण

सुनुवार डट ओआरजि समाचारदाता ।

माघ ७, यालाखोमा । ‘घर त हामी डाँडाभरि सेतै बनाउँछौ । बाटो पनि बनाउँछौ गाडी हिड्ने । स्कूलहरु पनि बनाउँला । पुल पनि बनाउँला लुरुलुरु सहजै नै नलडीकन, नखसीकन हिड्न सक्ने । तर हिड्ने मान्छेको मन चोखो भएन भने । चोखो पार्न सकिएन भने । स्वस्थ बनाउन सकिएन भने हाम्रो समाज अगाडि जाँदैन । मन र मस्तिष्कलाई चोखो, स्वस्थ र सबैको लागि राम्रो हुना, बनाउनको लागि उनीहरुको मानसिकतामा फेरबदल ल्याउनका लागि साहित्य र साँस्कृतिक रुपान्तरण अत्यान्त महत्वपर्ूण्ा कुरा हो ।’ कोइँचको महान चाड शाँदार पिदार : एक अदेखा मुक्दुमी सत्य विमोचन गर्दै प्रमुख अतिथि नेपाल प्राज्ञ प्रतिष्ठानका कुलापति प्राज्ञ वैरागी काइँलाले अगाडि थप्नु भयो, ‘आज अर्को एउटा पुस्तक विमोचन गर्ने अवसर दिनु भयो । कोइँचको महान चाड शाँदार पिदार ।

Share
Categories
Articles

किराँती-कोँइच मुक्दुममा संकथन र दर्शन

डा.लाल-श्याँकारेलु रापचा
मानव जातिले आफ्नो विवेक र सीपको उपयोग गरी सृजना गरेको यावत् कुराहरू त्यस अनुसारको जीवन शैली नै मानव संस्कृति हो । मान्छेले सृजना गरेको कुरा भौतिक र अभौतिक गरी दर्ुइ किसिमको हुन्छ । दुवै किसिमका मानव सृजनाहरू तथा संस्कृतिलाई विभिन्न रूपमा सम्वोधन गरिन्छ । – अज्ञात
“Truth, morality, and meaning are created through discourse.”
-Michel Foucault
१. पृष्ठमूमि
यस शर्ीष्ाकले पुनर्लेखन गर्न खोजेको मूल अभिष्ट अनुसन्धाता अतीत मुखियाको शास्त्र श्याँदर-पिदारः मुक्दुमी अदेखा सत्य भित्र भएको मूलभाव संकथन ‘डिस्कोर्स’ र दर्शन नै हो । यसमा मैले लेख्ने कुरा खासै नवीन नभएर लेखकको भावलाई नै सैद्धान्तिक कलेवरमा पुनर्लेखन मात्रै गरेको छु । उनको यो पछिल्लो शास्त्र मैले झन्डै तीन वर्षयता अध्ययन गर्दै आएको छु । यसको मूल उठान कसरी भयो भन्ने सूचना यसै पुनःलिखित लेखको पादटिप्पणी संख्या तीनमा उल्लेख गरेको छु ।

Share
Categories
News

पुख्र्यौली भूमि सम्बन्धि सुनुवार सेवा समाजको कार्यपत्र

सुनुवार डट ओआरजी समाचारदाता,
माघ ५, धरान । अहिले धरान आदिवासी जनजातिमय भएको छ । पूरवि नेपालका सबै आदिवासीहरु आफ्नो हकअधिकारको लागि छलफल गर्न धरानमा जम्म भएका छन् । आजदेखि पर्सि ७ गतेसम्म सञ्चालन हुने नेपाली आदिवासी जनजातिको आत्मानिरणयको अधिकार स्वायत्ततालाई व्यवहारत अभ्यासको लागी अन्तराष्ट्रिय स्तरको सम्मेलन आज भव्यरुपमा धरानमा समुद्घाटन भयो । देशी तथा विदेशी विद्वानहरुको कार्यपत्र प्रस्तुत गर्ने क्रममा सुनुवार सेवा समाजको तर्फबाट डा. लाल रापचाले पुख्र्यौली भूमिसँगै जोडिएको आत्मनिरणयको अधिकार र स्वायत्तता विषयमा कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नु भएको छ ।
किरात याक्थुङ चुम्लुङ तथा लाहुरनिपले यस सम्मेलनको संयोजन गर्नु भएको हो ।

Share
Categories
News

सुनुवार विद्यार्थी समाजको अपिल

सुनुवार डट ओआरजि समाचारदाता-
माघ ५, यालाखोम । “शैक्षिक जागरणका लागि विद्यार्थी नेतृत्व; भाषा, संस्कृति संरक्षण हाम्रो दायित्व” मुल नारा सहित सुनुवार विद्यार्थी समाजले यही माघ १४ गते विहान ९ बजे हुन गइरहेको चौथो महाधिवेशनको लागि हार्दिक अपिल गरेको छ । कोइँच चिनरीको लागि गठित यो विद्यार्थी समाजले विगतमा राम्रा काम गर्दै आए पनि केही समय सुस्ताएको थियो । अहिले पुनः जुरमुराएको छ । बाँकी अपिलको पूरना पाठ पढौं :
आदरणीय सुनुवार विद्यार्थी साथीहरु,
नमसेवल् ।
र्सवप्रथमत सुनुवार विद्यार्थी समाजको चौथो केन्द्रीय महाधिवेशन आगामी २०६८ माघ १४ गतेका दिन काठमाडौंमा भव्यतापर्ूवक सम्पन्न हुन गइरहेको व्यहोरा यहाँहरुलाई जानकारी गराउन पाँउदा हामी ज्यादै हषिर्त र उत्साहित भएका छौ । सुनुवार विद्यार्थी समाजले आफ्नो ऐतिहासिक प्रथम केन्द्रीय महाधिवेशन २०५४ माघ २४-२५ गते काठमाडौमा आयोजना गरी अहिले सम्म तेस्रो केन्द्रीय महाधिवेशन सम्पन्न गरिसकेको छ । स्थापना देखिनै यस समाजले नियमित रुपमा सुनुवार विद्यार्थीहरुको हकहित, सुनुवार जातिको शैक्षिक, सामाजिक, आर्थिक विकास एवं जातिय पहिचानका सवालमा विभिन्न कार्यक्रमहरुको आयोजना गर्दै आइरहेको व्यहोरा अनुरोध गर्न चाहान्छौ । सुनुवार विद्यार्थी समाजले अहिले सम्म विभिन्न आरोह अवरोहहरु पारगर्दै आज आफ्नो गौरवमय चौथो केन्द्रीय महाधिवेशनको संघारमा आईपुगेको छ ।

Share
Categories
News

किराती कोइँचको नयाँ वर्षयेले थोचे र सामि पिदार

-कोइँचबु काःतिच
आज किरातीहरुको नयाँ वर्षहो । आदिवासी कोइँचहरुले जंगलीयुगबाट कृषि युगमा प्रवेश गरेको सम्झनामा काँचो बन तरुलको टिका लगाएर यो चाड मान्दछन् । धाराको सिरानमा धुस्रुवा अन्य स्याउली गाडेर ब्लाम शोपले, खिँरेअÞबि, बÞाकिरेअÞकि चढाउँछन् र छोरी चेलीलाई एक दोनुमा चामाल र अर्को दोनुमा मास राखेर टिका लगाई दक्षिणा दिने गरिन्छ । झण्डैले चार दशक अगाडिदेखि किराती राजा यलम्वरको संस्मरणसहित आजकै दिनलाई किरातीहरुको नयाँ वर्षो रुपमा मान्दै आएकामा सुनुवार सेवा समाजले पनि २०५८ सालदेखि यस वर्षाई स्वीकार गरेको छ ।
सुनुवार सेवा समाजले संस्मरनात्मक येले सम्बत स्वीकार गर्नु पर्ूव जेँतिच कर्ण्र्ााादुर सुनुवारले २०४२ सालमा आफ्नै लिपिमा बनाएको पनि जितति -सिक्किम सुनुवार -मुखिया) कोइँचबु १९९९, किरातवंशी सुनुवार -मुखिया) कोइँच् पृ.३५१-५२) माघ एक गतेलाई कोइँचको नयाँ वर्षमानेको छन् । तर सिपी -चन्द्रप्रकाश) सुनुवारले सुनुवार जातिको निम्ती माघे श्री पञ्चमीको औचित्य -२०५२ चैत्र, कोँइच बु, वर्ष५, अंक १ पृ ५९-६७) कोइँच सुनुवारको नयाँ वर्षभएको एक लेख कोइँचबुमा छापिए पस्चात कतिपय सुनुवारले लाई पनि कोइँचको नयाँ वर्षमान्दै आएका छन् ।

Share