Categories
News

२५औँ विश्व आदिवासी दिवस सम्बन्धमा

मितिः २०७६/०४/१३
श्री अध्यक्षज्यूसम्पूर्ण आदिवासी जनजातीय सदस्य संगठनहरू र सम्बन्धन संगठनहरूप्रदेश र जिल्ला समन्वय परिषद्हरू तथा विदेशस्थित सम्बन्धन शाखाहरू ।
विषयः २५औँ विश्व आदिवासी दिवस सम्बन्धमा ।
महोदय,विश्वभरका आदिवासी जनजातिहरूमाथि सम्बन्धित औपनिवेशिक राज्यबाट नियोजित तरिकाले गरिरहेको राजनीतिक, भाषिक, समाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक, धार्मिक, शैक्षिक विभेद तथा मानव अधिकार हनन्लगायत सबैखाले उत्पीडनबाट मुक्ति दिलाउन संयुक्त राष्ट्र संघद्धारा सन् १९९४ मा (२५ वर्ष अघि) घोषणा गरिएको विश्व आदिवासी दिवसलाई यस वर्ष पनि मनाउन गइरहेका छौं । र विश्व आदिवासी दिवसको २५ वर्ष बितिसक्दा पनि नेपालमा राज्यपक्षबाट आदिवासी जनजातिहरूमाथि हुने विभेदको क्रम रोकिएको छैन । आदिवासी जनजातिमाथि हुने सबैखाले विभेदका बिरुद्ध नेपालका सम्पूर्ण आदिवासी जनजातिहरूको साझा संस्था नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले स्थापना कालदेखि संघर्ष गरिरहेको स्मरण गराउँदछौं ।विश्वभरका आदिवासी जनजातिहरू रजत वर्ष २५औँ विश्व आदिवासी दिवसलाई पहिचान र अधिकार प्राप्तिका लागि संघर्ष/आन्दोलनको रुपमा भव्यताका साथ मनाइरहँदा नेपालका आदिवासी जनजातिहरूले पनि रजत वर्ष २५औँ विश्व आदिवासी दिवसलाई ‘Indigenous Languages’ भन्ने विश्वव्यापी नारासहित ‘पहिचान सहितको संघीयता र स्वायत्तता/स्वशासनका लागि संविधान संशोधन हाम्रो साझा अभियान । २५औँ विश्व आदिवासी दिवसको सन्दर्भमा समानुपातिक समावेशीताका लागि हाम्रो आन्दोलन ।।’ भन्ने मूल नाराको साथ नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ, यससम्बद्ध आदिवासीय सदस्य संगठनहरू, सम्बन्धन संगठनहरू, नेफिनका प्रदेश, जिल्ला, स्थानीय तह (महानगर, उपमहानगर, नगरपालिका, गाउँपालिका तथा वडा)का संगठनहरू, विदेशस्थित सम्बन्धन शाखाहरू, आदिवासी जनजाति क्षेत्रमा क्रियाशील संघसंस्थाहरू र सम्पूर्ण आदिवासी जनताले २५औँ विश्व आदिवासी दिवसलाई आदिवासी जनजातिको पहिचान र अधिकार प्राप्तिका लागि संघर्ष/आन्दोलन जारी राख्ने र सशक्त दबाब सिर्जना गर्ने अभियानको रुपमा मनाउन गइरहेको अवगत गराउँदछौं ।यसै सन्दर्भमा, नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ संघीय परिषद् सचिवालय, सल्लाहकारहरू, आदिवासी जनजातीय संगठनहरू, सम्बन्धन संगठनहरू लगायतको सम्वत् २०७६ साउन १२ गते बसेको बिस्तारित बैठकको निर्णयबमोजिम यस रजत वर्षको २५औँ विश्व आदिवासी दिवसलाई समानुपातिक समावेशी संरक्षण तथा आरक्षण बचाऔँ आन्दोलनको रुपमा मनाउन सबैमा जानकारी गर्दछौं । कतिपय आदिवासीय सदस्य संगठनहरू र सम्बन्धन संगठनहरूको आयोजनामा आन्दोलनसँग सम्बन्धित विभिन्न कार्यक्रमहरू हुन गइरहेको समेत अवगत गराउँदछौं । तसर्थ, नेफिनका सम्पूर्ण आदिवासी जनजातीय सदस्य संगठनहरूले २५ औँ विश्व आदिवासी दिवसको सन्दर्भमा समान प्रतिनिधित्व सहितको राज्य निर्माणका लागि समानुपातिक समावेशी संरक्षण तथा आरक्षण बचाऔँ आन्दोलनको रुपमा मनाउन सम्पूर्णमा विशेष अनुरोध गर्दछौं । विविध कार्यक्रमहरू सहितको आन्दोलनलाई सफल बनाउन तथा मनाउनका लागि आ–आफ्नो तर्फबाट योगदान पु¥याउन नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ तथा २५औँ विश्व आदिवासी दिवस–२०७६, मूल आयोजक समिति हार्दिक अपिल गर्दछौं ।२५औँ विश्व आदिवासी दिवसको हार्दिक शुभकामना । धन्यवाद । जय आदिवासी जनजाति ।(नोटः नारा सहितको व्यानरको नमुना यसैसाथ इमेल गरिएको छ ।)
………………………

जगतबहादुर बरामअध्यक्ष तथा संयोजक, २५औँ विश्व आदिवासी दिवस–२०७६, मूल आयोजक समिति ।

Share
Categories
Articles News

विडम्बना र हामी अल्मलिनुको यथार्थ

–कोइँचबु काःतिच

सामन्ती, निरंकुश, केन्द्रीकृत र एकात्मक राज्यव्यवस्थाले सृजना गरेका सबै प्रकारका विभेद र उत्पीडनको अन्त्य गर्दै, बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक, बहुसाँस्कृतिक तथा भौगोलिक विविधतायुक्त विशेषतालाई आत्मसात् गरी विविधतावीच एकता, सामाजिक साँस्कृतिक ऐक्यवद्धता, सहिष्णुता र सद्भावलाई संरक्षण एवं प्रवद्र्धन गर्दै वर्गीय, जातीय, क्षेत्रीय, भाषिक, धार्मिक, लैंगिक विभेद र सबै प्रकारका जातीय छुवाछुतको अन्त्य गरी आर्थिक समानता, समृद्धि र सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्न समानुपातिक समावेशी र सहभागितामूलक सिद्धान्तका आधारमा समतामूलक समाजको निर्माण गर्ने संकल्प गर्दै भएका सबै अधिकारहरुको सुनिस्चितताका साथ निष्पक्ष र सक्षम न्यायपालिका र कानूनी राज्यको अवधारणा लगायतका लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यतामा आधारित समाजवादप्रति प्रतिवद्ध रही समृद्ध राष्ट्र निर्माण गर्न संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यववस्थाको माध्यमद्वारा दिगो शान्ति, सुशासन, विकास र समृद्धिको आकांक्षा पुरा गर्न जारी संविधानको मर्म विपरित सरकारी पुनः सामन्ती, निरंकुश, केन्द्रीकृत र एकात्मक राज्यव्यवस्था पक्षपोषण गर्दै विभेद र उत्पीडनलाई संस्थागत गरिरहेको छ । झनै अति राष्ट्रवादी क्षमतावान ९५ प्रतिशत खसआर्य विशेषगरी बाहुनहरुको हलीमुहाली भएको सरकार लगायत राज्यव्यवस्थामा रहेकाहरु र त्यसका समर्थकहरुका तर्क उदेक लाग्दो छ । खास उनीहरुले यस्तो कुतर्क गर्नु हाम्रो लागि विडम्बनापुर्ण छन् :

१. सन्सारमा कुन देश छ जातीय आधारमा राज्य गर्ने ?
राज्य संयन्त्रमा विगत २५० वर्षदेखि ९५ प्रतिशत बाहुन लगायतका खय आर्यको हालीमुहाली छँदै छ । तर पनि ९५ प्रतिशतको आँखामा यो देश कहिल्यै जातीय राज्य भएन । उल्टो आदिवासी जनजाति, दलित, मुस्लिम, मधेसी, महिलाको राज्यसंयन्त्रमा समान सहभागिताको कुरा उठ्दा देश जातीय द्वन्द्वतिर गएको कुविचारको प्रवाह गर्छ । यथार्थ त संविधानले नै सामन्ती, निरंकुश, केन्द्रीकृत र एकात्मक राज्यव्यवस्थाले नेपाली समाजमा विभेद र उत्पीडनको सिर्जना गरेको स्वीकार गरेको छ त । संगीतकर्मी शिव मुखिया भन्नुहुन्छ, अमेरिकाको पुगेपछि जातीय विभेद कतिम्म क्रुर र निरंकुश हुँदो रहेछ भन्ने आत्मबोध भयो । वासिंटन डिसि पुगेपछि गम्भिर भएँ । वास्तममा ह्वाइट हाउस नै सबैले देख्ने र सजिलै बुझ्ने जातीय विभेदको राम्रो प्रतिक हो ।

Share
Categories
Articles

राँके पिदार र मानव स्वास्थ्योपचार

गर्मी र बर्षाको महिनाहरुमा पानीमा भिज्नु, माटोमा जोतिनु अनि हिलो उछिटिनु सामान्य नै हो । गर्मी र बर्षामा छालासँग सम्बन्धित रोगहरु जस्तै लुतो, दाद, घमौरा या खटिराहरु आउनसक्ने संभावना अत्यधिक हुन्छ । सायद यसैले साउनको पहिलो दिनलाई “राँके पिदार (शरीरको पूजा)” चाडकै रुपमा मनाउने चलनको विकास भएको हुनुपर्दछ । । राँके पिदारलाई कसै कसैले लुतो फाल्ने रुपमा पनि लिने गरेको पाइन्छ । तर राँके पिदार र लुतो फाल्ने परम्परामा फरक छ । लुतो फाल्ने आ–आफ्नै खालका चलन रहेको पाइन्छ । कतै माटो दलेर नुहाएर लुतो फालिन्छ भने कतै भान्टालाई दूलो पारेर चौबाटोमा फालिदिएर नुहाएमा लुतोबाट छुटकारा पाइने जनविश्वाश छ ।
राँके पिदार गर्दा भने विभिन्न १२ थरीको जडीबूटी पोलेर त्यसलाई नाघेर विभिन्न किसिमको खानाको परिकार चढाई टपरामा राखी सल्लाको दियालो बालेर शरीरमा लाग्ने सम्पूर्ण रोगलाई पिदार गर्दै डाँडा कटाउनुपर्दछ भन्ने चलन छ । यसरी राँके पिदार गरेपछि रातभरि राँके जात्रा (यहाँ जनबोलीमा जात्राको अर्थ हिड्ने यात्रा गर्ने नभइ जागो बसेर रमाइलो गर्ने लाग्दछ) भरेर भोलिपल्ट अर्थात् साउन २ गते राँके बार्ने चलन छ । राँके बार्दा बालीनाली तुलफुल बगैंचामा मानिस पस्नुहुँदैन । यसै परम्परालाई सम्झाइ राख्न अझै पनि किरात वस्तीहरुमा राँके बजार, राँके जात्रा, राँके भन्ने ठाउँहरु छँदैछन् ।
राँके पिदार गर्दा सल्लाको दियालो बालेर दोबाटोमा राखिन्छ । त्यो दियालो जति बल्छ बल्छ । बल्न नसकी निभेको दियालोलाई राँके पिदार गरेको भोलिपल्ट राँके बार्ने दिन विहानै उठाएर घरको चोखो ठाउँ पाली, मारुमा सिउरेर राखिन्छ । सोही दियालोले किरात नयाँ वर्ष यालेथोचेका दिन सामिबु पिदारमा खिर पकाएर प्रसादको रुपमा आफन्त साथीभाइलाई खुवाउने चलन अझै पनि कोइँच गाउँघरमा छँदै छ ।
राँके राँके पिदार गर्नु, राँके जात्रा भर्नु र राँके बार्नुलाई प्राकृतिक स्वास्थ्योपचारको रुपमा पनि लिन सकिन्छ । शरीरमा आएका अनेकान छालासम्बन्धि रोग तथा चिसोले उत्पन्न समस्याहरु हटाउन प्राकृतिक उपचार अर्थात् प्राकृतिक तौरतरिका अपनाउने परम्परागत् चलनलाई जानेर होस् वा नजानेर हामीले बचाइरहेकै छौं । यही चलनानुसार विभिन्न चाडपर्व र दिनहरुमा प्राकृतिक उपचारपद्धतिको अभ्यास आम मानिसहरुले गर्दै आएको यर्थाथलाई बिर्सन सकिदैन । अव यसलाई समयानुकूल वैज्ञानिकीकरण र समयसान्दर्भिक बनाउँदै जानुपर्दछ । युवा पुस्ताहरुको काँधमा जिम्मेवारी थपिएको छ । संस्कारविहीन भएर अरुको संस्कृतिमा विलीन भएर बैतो जाने कि गर्वसाथ आफ्नै संस्कार संस्कृतिलाई अवलम्बन गरेर विश्वसामू अक्षुण्ण शिर ठाडो गरेर हिड्ने ? आँफैले आफ्नो आत्मसम्मानका वारेमा गम्भीर भएर सोच्ने कि नसोच्ने युवा पुस्ताहरुकै स्वविवेकमा भर पर्नेछ ।
Share
Categories
News

लोकसेवा आयोगको विज्ञापन असंवैधानिक तथा असमावेशीः मन्त्री पण्डितले बैठकस्थल छाडे

परिवर्तनबाट स्थापित संघीय लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थामा आदिवासी जनजाति, मधेशी, दलित, मुस्लिम, महिला, अपाङ्गता, पिछडिएको क्षेत्रलगायत सीमान्तकृत समुदायलाई राज्यको प्रशासनिक संरचनाहरूमा मूल प्रवाहीकरणका लागि केही प्रतिशत आरक्षण भइरहेको व्यवस्थालाई कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिका राज्यका तीनै प्रमुख अङ्गहहरू एक भएर बदनियतपूर्वक खोस्न उद्दत भएको नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघको निश्कर्षलाई समर्थनगर्दै आदिवासी जनजाति कोइँचहरुले आन्दोलनको तयारी गरीरहेको छ ।
लोक सेवा आयोगले स्थानीय तहका विभिन्न सेवा समूहका प्राविधिकरअप्राविधिक तर्फका पदहरूको लिखित परीक्षाको विज्ञापन सूचना गत २०७६ जेठ १५ गते (सूचना नं. ५२९ र ५३०र०७५–७६) प्रकाशित गरी ९ हजार १ सय ६१ संख्या पदपूर्तिका लागि दरखास्त आह्वान गरिएको कार्य संविधानको मूल मर्म, समानुपातिक समावेशी सिद्धान्त र परिवर्तनको आकांक्षा विपरित हुँदाहुँदै पनि सम्मानीत न्यायलय सर्वोच्च अदालतले समेत सरकार र आयोगको सोही कदमको पक्षमा सम्वत् २०७६ असार १६ गते गरेको फैसलाले नेपाल बहुलजातीय बहुलसंस्कृति विशेषता बोकेको मुलुक नभइ उही हिन्दू धर्मदर्शनमा आधारित खसआर्य एकल जातीय केन्द्रीकृत राज्यभएको पुष्टी गर्दै आन्दोलनको तयारी गरिएको हो ।

Share
Categories
Articles

देश कुन दिशामा गइरहेको छ ?

-कोइँचबु काःतिच (उत्तम)
युरोपमा औद्योगिक क्रान्ति हुनु अगावै चीन सन्सारको शक्तिशाली राष्ट्र थियो । र, चिनीयहरु सन्सार उत्कृष्ट उच्चा जातिका रुपमा आफूलाई ठान्छन् पनि । उसलाई बाहिरी मुलुकसँग कुनै मतलब थिएन । यसैले नेपोलियन बोनापार्टले चीनलाई बाघको सङ्ज्ञा दिँदै भनेका थिए, ‘चीन बाघ हो, यसलाई सुतरहन दिनु, चलाउनु हुँदैन ।’ तर त्यही बाघलाई व्रिटेनले अनेकन जालझेल गरेर आर्थिक उपनिवेश बनाउन सफल भयो ।
१७ औं शताब्दी १६०२ इ.मा हल्याण्ड (वर्तमान निदरल्याण्ड) का डच व्यापारीहरुले भारतमा व्यापारिक कम्पनी स्थापना गरे । पुर्तगालका राजा एमान्बेलको अनुमति लिई प्रसिद्ध नाविक भास्को डि गामा सन् १४९८ मा भारतको कालिकटका राजा जामोरिन समक्ष उपस्थित भइ अनुरोध गरेपछि पुर्तागाली व्यापारीहरुले भारतमा आएर प्रशस्त धन कमाएका थिए । यही देखेर डचहरुले इस्ट इन्डिया कम्पनी खोलेपछि इङ्ल्याण्डका व्यापारीहरु पनि महारानी एलिजावेथसँग अनुमपित लिएर इष्ट इन्डया कम्पनी नामक एक व्यापारिक संस्थाको स्थापना गरे । यो संस्थाले शुरुमा दक्षिण भारतका राजाहरुसँग व्यापारको लागि अनुमति प्राप्त गरे । पछि बमबाइ, हुगाली, हुँदै दिल्लीका मुगल बादशाह बहादुर शाहसग अनुमति लिइ बङ्गाल लगायत उत्तरी भारतभरि व्यापार विस्तार गरे । यो व्यापारिक संस्थाहरु व्यापारमा मात्रै नरही भारतको राजनीतिमै भाग लिन थाल्यो ।
पुर्तगाली तथा डच व्यापारीहरुले भारत छाडे पनि फ्रान्सेली व्यापारीको इस्ट इन्डिया कम्पनी र इङ्ल्याण्डको इस्ट इन्डिया कम्पनी वीच लामो समय व्यापारीक तथा राजनीतिक प्रतिष्पर्धा चल्यो । अन्ततः इङ्ल्याण्डको कम्पनीले फ्रान्सको कम्पनीलाई परास्त गर्दै पुरै भारतमा एकलौट व्यापारिक अधिकार मात्रै कायम गरेन भारत नै उपनिवेश बनायो । र, इस्ट इण्डिया कम्पनीको नाममा ब्रिटेन भारतमा लगभग साँडे दुई सय वर्ष राज गर्यो ।
भारतमा जस्तै चीनमा पनि पुर्तागालीहरुले नै व्यापार गरिरहेका थिए । यसैले व्रिटेनका व्यापारीको संस्था इस्ट इन्डिया कम्पनीले क्यान्टन बन्दरगाहमा १७१५ मा कारखाना खोले र चीनको अन्तरिक मामिलामा हस्ताक्षेप गरे । ब्रिटेनले व्यापारीलाई अगाडि सारेर, भारतमा अफिम खेती गरेर टनको टन चीनमा आपुर्ति गरेउ । चिनिया युवा अफिमको लतमा फसे । सँगसँगै क्रिस्चियन धर्मको व्यापक प्रचार गरेऔ । क्रिस्चियन इश्वरिय राज्यको तायपिङ विद्रोहमा लगभग २० देखि तीस हजार चिनियाहरुले ज्यान गुमाए । यस विद्रोहका नेता चिनिया इशाइ हुङ सिउ चुन थिए । चीनमा अफिम व्यापार राम्ररी नै फस्टाएको थियो । तर चिनीय व्यापारीहरु भने रुष्ट थिए । यसै समय १८५६ फरवरीमा एक फ्रान्सेली पादरी अब्बा च्यापडिलेनलाई काङसि प्रान्तको भित्री भूभागमा आफ्नो धर्म प्रचार गर्दै गर्दा गिरफ्तार गरी मृत्युदण्ड दिइयो । यसै घटनाले फ्रान्सले व्रिटेनलाई सहयोग गर्नेभयो ।
यसपछि चिन सरकारले अफिममा प्रतिबन्ध लगायो तर व्यापारीहरुले लगानी डुबेको भन्दै चिनलाई अफिम प्रतिबन्ध फुकुवा गराउन आफ्नो मुलुकको सरकार गुहारे । ब्रिटेनले पनि यही मौकामा अवसरको उपयोग गरेउ, आफ्ना व्यापारीहरुको समान छुटाउनु पर्ने, डुबेको लगानीको क्षतिपुर्ति तिर्नुपर्ने र चीनमा अफिमको प्रयोग फुकुवा गर्नुपर्ने माग अगाडि बढायो । तर चिनिया सरकारले अफिम प्रतिबन्ध फुकुवा गर्नुको सट्टा छापा मारेर बरामाद अफिम समुन्द्रमा डिस्पोज गरेपछि यही आफ्ना व्यापारीको लगानी उठाउने बहानामा बेलायत, फ्रान्स, अमेरिका मिलेर चीनमा आक्रामण गरे, जसलाई विश्व इतिहासमा चीनको अफिम युद्ध भनेर चिनिन्छ ।
तत्कालीन राजाको ग्रीष्माकालिन पेचिङ दरबार ध्वास्त बनाइयो । यो दरबार ध्वास्त पार्न कमण्ड सम्हालेका फ्रान्सका कमाण्डर मोन्तेग्युृले भनेका छन्, युरोप पुरैको हिरा जोहरत बटुल्दा पनि पेचिङ दरबार जस्तो सुन्दर र बहुमुल्य दरबार बनाउन सकिँदैन ।
आखिर चीनलाई पनि व्रिटेनले आर्थिक उपनिवेश बनायो । त्यसपछि चीनमा विदेशीहरुको ब्रम्हलुट भयो । तर मञ्चु सरकार निरीह भएर टुलुटुलु विदेशी अत्यचार हेरिरहन वाध्ये भयो । वास्तवमा चीनमा अधिकार जमाउन ब्रिटेन, जापान, अमेरिकाले चिनियाहरुलाई नै विभिन्न धन सम्पत्ति, पद, प्रतिष्ठाको लोभमा त कतै धार्मिक स्वतन्त्रको नाममा आपसमा झगडा गराउने र कमजोर बनाएर भाइ फुटे गावाँर लुटे भन्ने आक्रमणकारी
नीति लियो, इन्डियामा पनि यसै गरेको थियो।
 
नेपालको सन्दर्भ
विगतमा साम्राज्यवादी राष्ट्रहरुले भारत र चीनमा जे गरे हलिे अहिले नेपालमा यही स्थिति देखिँदै छ । विभिन्न आइएनजिओ र बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुले मानवअधिकार, सचेतना, गरिवीनिवारण र व्यापारको नाममा आदिवासि–आदिवासि बीच झगडा गराउने, आदिवासि–गैरआदिवासि बीच र नेपाली–नेपाली वीच झगडा गराउने गरेको देखिन्छ । एक हिसावले नेपाल, अघोषित आर्थिक, वैचारिक उपनिवेश बनेको स्थिति छ । जलविद्युत, सिमेन्ट कारखाना, र खानी निकाल्ने नाममा भारत र चिनलगायतका अन्य मुलुकहरुबाट ठुलो लगानी आइरहेको छ । तर जनताको सेवा गर्ने र अविभावकत्व दिने भुमिका निर्वाह गर्नुको सट्टा कमिसनको चक्करमा विन कुनै पुर्वाधार र अध्ययन सरकारले दिनदिनै लगानी स्विकृति दिइरहेको छ । यस्तो परिस्थितिमा देश गम्भीर सङ्कटमा नपर्ला भन्न सकिन्न । हाम्रा अगाडि सरकारले एनसेल, इटालियन ठेकेदारलाई केही गर्न नसकेको उदाहरण त छँदैछन् । त्यसैगरि काबेली, लिखु, त्रिशुली, खिम्ती, लम्जुङ, बुढी गण्डकी, कर्णाली, सेतीको हाइड्रोपावर परियोजनाको ज्यादतीलाई सरकार उल्टै स्थानीय जनतालाई विकास विरोधी संज्ञा दिएर धरपकड गरेको यथार्थ कसैबाट छिपेको छैन । उता सिरहाको चोहर्वा सञ्चालित सिमेन्ट कारखनाले कति घर तामाङ, मगर र सुनुवार विस्थापित गरेको छ भने मिर्चैयामा सञ्चालन हुन लागेको सिमेन्ट कारखानाले सिन्धुलीको फिक्कल गाउँपालिकाको सुनुवारहरुलाई चाँडै वेघरवर बनाउने बाटोतिर उन्मुख छ । ह्वाङ्सी सिमेन्टले अर्घाखाँचीका मगर गाउँ विस्थापित गरेको छ ।
 
अन्तमा,
यसैले आदिवासी जनजाति तथा आम नेपाली दाजुभाइ दिदीबहिनीहरु आजैबाट सचेत हौँ । आफ्नो स्थानीय सरकारलाई खबरदारी गरौं । संघीय ताथ प्रदेश सरकारलाई राजनैतिक तथा सामाजिक दबाब सिर्जना गरौं । कतै हामीमा पनि, देशी–विदेशी व्यापारीहरुले विकासको नाममा चीन, भारतमा जस्तै सर्वसाधारण जनताहरुलाई आपसमा लडाएर तेस्रो पक्ष (व्यापारी तथा विदेशी शक्ति) हरुले फाइदा लिन राजनीतिक रणनीति त अगाडि बढीरहेको छैन ।
Share
Categories
News

शाँदार पिदारआ सारा बोअता

कोइँच इँःके नेल्लिकेङ थेःबि जारिनारि शाँदार पिदार सिःनाअÞति रे पिदार नाम्दार पा सारा बोअÞशो बा । यालाखोममि चिँ किरात माङहिम व्यवस्थपन समितिआ संयोजनमि कोइँच, रुँकु, तुंरु, थोचपुकि ब्लुःशा हात्तिवनमि नाअÞसोमि बुम्था पिदारनाम्दार पाम्तेमे । साइ माइतिचोइतिमि नाअÞति कुस्कुस पानापान पाशो शाँदार पिदार मुलाअÞति सिनाअÞति सिन राकुमि काःलेका पातेक पासिशो बा ।
२०५८ मि नेपालङा चारुमि सार्वजानिक विदा गेवा नोःले चिँ योलखोम रे सुबुरागि तेइतेइङा कोइँचपुकि गिगिच नु हासोचमि शाँदार पिदार पाचा गोशो नामि । कोइँच किपोत लिकु ओत्थिएरिमि चिँ थोचेकाः काः पातेक रिदुम्पाखिम नामनाति । गिशि देलतेलमि थोचे साँ मिनु थोचे ङामि पातेक रिदुमपाखिम बा ।
मुलाजि चिँ सुनुवार सेवा समाज नु हेर किराँतपुकिमि नेपाल बहुजातिय, बहुभाषिक, बहुसाँस्कृतिक, बहुधार्मिक नु भौगोलिक विविधतायुक्त रागि दे थारिथिम्लोःमि ब्लेःशो बाअÞताङाना यो २०७५ रे किराँतआन जारिनारि शाँदारपिदारआ सार्वजानिक विदा ख्लोइश्शोआ पितिमि बिरोध पानापान शाँदार पिदार पाशो निमि ।

Share
Categories
News

मातृभाषासेवीहरुलाई सम्मान : सुसेस ३१ औं वार्षिकोत्सव सम्पन्न

सुनुवार डट ओआरजिका सञ्चालक पाम बहादुर सुनुवार सम्मान सहित कदरपत्र ग्रहण गर्दै

विगत एक दशक आधादेखि निरन्तररुपमा कोइँच पहिचानको लागि सूचना सम्प्रेषण तथा संरक्षण गरिरहेको सूचना तथा जानकारीमूलक वेभसाइड सुनुवार डट ओआरजिका सञ्चालक पामबहादुर सुनुवारलाई सुनुवार सेवा समाजको ३१ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा कोइँच सुनुवारहरुको प्रतिनिधिमूलक संस्थाले सम्मानसहित कदर गरेको छ । त्यसैगरी एक दशकदेखि निरन्तर कोइँच गीतहरुमा नृत्य संयोजन गर्ने र नेपालबाहिर समेत प्रदर्शन गर्न सहजीकरण गरीरहेका नृत्य निर्देशक वृहसमान सुनुवारलाई पनि सम्मनसहित कदर गरेको छ भने संस्थागत तर्फ कोइँच मातृभाषामा टेलिभिजन कार्यक्रम सञ्चालन गरेर कोइँच पहिचान अक्षुण्ण राख्न साथसहयोग गरिरहेको तथा विश्वभरि छरिएर रहेका कोइँच सुनुवारहरुलाई सामाजिक सञ्जाल मार्फत एकजुट बनाइ सामाजिक सञ्जाल मेसेन्जरमा समूह समूह बनाई कोइँच गीतमा समेत गायन प्रतियोगिता गरी कोइँच मातृभाषा संरक्षण र प्रवद्र्धनमा टेवा पु¥याए वापत सम्मानसहित प्रर्शसानीय कार्यको उच्चा कदर गरेको छ ।

Share