Sunuwar.org

सुनुवार सेवा समाज तथा वल्लो किरातका अध्यक्षबाट धन्यवाद ज्ञापन : आदिवासी जनजातिको देशभरि जनशक्ति प्रदर्शन तर उपस्थिति शून्य

Kaatich — Sat, 19 May 2012 15:56:45 +0000

चुप्लु दामलोच
६ जेठ, यालाखोम । आज देशभरि आदिवासी जनजातिले विभिन्न नाचगान गरी प्लेकार्ड तथा झाँकी प्रदर्शन गरे । आदिवासी जनजातिको यो शक्ति प्रदर्शनले कसैलाई वाधा पुराएन तर उपस्थिति भने न्यून देखिन्थ्यो । यसै क्रममा कोटेश्वर तीनकुनेमा सुनुवार सेवा समाज लगायत वल्लो किरात संघीय राज्य परिषदले पनि ढोल झेम्टा बजाएर आफ्नो झाँकी प्रस्तुत गरेको थियो । आफ्नै पहिरनमा सजिएका कोइँच, जिरेल, थामि, जेरो, बाहिङहरु सो झाँकीमा आवद्ध थिए । ठूला ठूला गफ हाँक्ने कोइँच बन्न नसकेका सुनुवारहरुको भने कतै उपस्थिति देखिएन । शायद आफ्नो उनीहरुलाई सुपारी निम्तो दिनु पर्ने होला, एक सहभागीले गुनासो गर्दै भुत्भुताइरहेका थिए- खसबाहुनका धोती स्याहर्दै फुर्सद भएन क्यार । तर भोलि पर्सी ठूला ठूला गफ पिट्ने त तिनीहरु नै हुन्छन् है ।
हुन पनि २०-२५ लाख जनसंख्या भएका धेरै जनसंख्या भएका आदिवासी जनजाति र थोरै जनसंख्या भएका जातिका उपस्थिति उस्ता उस्तै देखिन्थ्यो ।
मौसमले साथ नदिँदा नदिँदै पनि जनशक्ति प्रदर्शनमा उपस्थित आम कोइँच सामिबु लगायत जिरेल, जेरो, बाहिङ, थामि मित्रहरुलाई सुनुवार सेवा समाज तथा वल्लो किरात संघीय राज्य परिषदका अध्यक्ष मनप्रसाद सुनुवारले हार्दिक धन्यवाद व्यक्त गर्नु भएको छ । अधिकार घरमा बसेर गफ दिँदैमा पाइने कुरा होइन । अरुको कुरा काट्न जति सजिलो छ त्यसलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन पनि तत्परता हुनुपर्छ । जे जति साथीहरु वल्लो किरात स्वायत्त प्रदेशको लागि मैदानमा उत्रनु भएको छ, जो जसले जे जसरी यस अभियानमा साथ सहयोग पुराउनु भएको छ सबै वल्लो किरात वासी दाजुभाई दिदीवहिनीहरुलाई पुनः संघर्षको लागि सडकमा उत्रन पनि हार्दिक अनुरोध गर्छु – धन्यवादको क्रममा सम्पूर्ण वल्लो किरातवासीहरुलाई हार्दिक अपिल पनि गर्नु भएको छ ।
आफ्नै भूमिमा परदेशी बनेर बाँचेका आदिवासी जनजातिहरुलाई परदेशी भन्ने वित्तिकै नेपाल छाडेर वाहिरीएकाहरुलाई मात्र सङ्केत गरेको भनिठान्छन् । तर आजको जनशक्ति प्रदर्शनले हामी आफ्नै देशमा प्रवासी बनेको प्रष्ट पारेको छ । हामी खाडी भनौं या त युरोप, या मलेसिया, कोरिया, हङकङ, जापान त्यो मात्र हाम्रो परदेश होइन । त्यहाँको स्थिति र नेपालमा भोगेको स्थिति आदिवासी जनजातिको लागि एकै हो भन्ने विज्ञहरुको तर्क छ । हामी आफ्नै देशमा परदेशी बनेका छा्रं । हिजोअस्ती आदिवासी जनजातिको प्रतिकारमा उत्रेका खस-बाहुनहरुले गरेको संघर्षका आन्दोलन र वन्द अनि शोषित उत्पिडीत आदिवासी जनजातिको आन्दोलनलाई दाँज्दा यो स्थिति छर्लङ्ग हुन्थ्यो ।

Sunuwar bhasa Radio 2069-2-03

admin — Fri, 18 May 2012 16:29:02 +0000

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

Sunuwar bhasa Radio 2069-1-20

admin — Fri, 18 May 2012 16:25:19 +0000

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

वल्लो किरात संघिय परिषदको अपिल

admin — Thu, 17 May 2012 15:51:48 +0000

ऐतिहासिक वल्लो किरात वासी सम्पूर्ण किरात लगायत वहुल भाषीक संस्कृतिक पहिचानको आधारमा संघिय राज्य वल्लो किरातको माग अव वन्ने संविधानमा सुनिश्चित गराउन विभिन्न विरोध कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको व्यहोरा यहाहरुलाई विदितै छ आगामि जेठ ६ गते पनि कोणसभा गर्ने कार्यक्रम भएको हुदा यहाहरुको सकृय सहभागिका लागि हार्दिक अपिल गर्दछौं ।

स्थान :
सरस्वती मंदिर तीनकुने
समय : मध्यान्न १ वजे
कार्यक्रमको स्वरुप
झाकि सहित कोण सभा
सम्पर्क नं.
४१५४०५०
९८५१०७९९३३

कोइँच भूमिको नापजाँच सम्पन्न हुँदै

Kaatich — Thu, 17 May 2012 13:21:36 +0000

चुप्लु दामलाच

१ जेठ, जेसे । दोलखाको जिरी गा.वि.स हुँदै आज ओखलढुंगाको पत्ले गा.वि.स पुगेर कोइँचको भूमि, भूअधिनत्व तथा प्राकृतिक स्रोतको वारे गरिएको अध्ययन सम्पन्न हुँदै छ । भूमि, भूअधिनत्व तथा प्राकृतिक स्रोत अध्ययन समिति, सुनुवार सेवा समाजले कोइँच भूमि, त्यस भूमिमा भएको खानी, प्राकृतिक स्रोत -वन, पानी, खोला, खर्क) का वारेमा पहिलो चरणको सूचना सङ्कलन कार्य आज सम्पन्न गर्ने भएको छ । यस समितिले कोइँचको जनजीवन, सामाजिक चालचलन, खाना तथा लवाइखवाइ संस्कृति, मुइलि-मुइग्योका वारेमा पनि सूचना सङ्कलन गरेको छ । राजनीतिकरुपमा नेपालमा आदिवासी जनजातिलाई जातीय स्वायत्तता प्रदान गर्ने नगर्ने भन्ने विषय संविधान सभामा छलफल भइरहँदा कोइँचको स्वायत्त भूमि कहाँदेखि कहाँसम्म हो भन्ने हचुवा सिमाङ्कन भइरहँदा यस अध्ययनले सही र तार्किक तथ्य पस्किन सक्ने छ । साथै कोइँचको पहिचानको सही सन्दर्भ यस अध्ययनले पुरा गर्ने जिकीर अध्ययन समितिका सङ्योजक रणवीर सुनुवारको छ । सङ्कलित सूचनाहरुलाई तत्काल प्रसोधन गरिने जानकारी पनि उहाँले गराउनु भयो ।

दोस्रो चरणको अध्ययन भित्री मधेशमा रहेका कोइँचका वारेमा र तेस्रो चरणको अध्ययन मूल वस्ती -पुर्ख्यौली भूमि) बाट विस्थापित कोइँचका वारेमा गरिने भएको छ । यसरी गरिएको अध्ययनले कोइँचको भूमिमा कति थरी कोइँच छन्, उनीहरु कहाँ कसरी वस्ने गरेका छन् । उनीहरुको अवस्था के कस्तो छ र ती कोइँचको सामाजिक, साँस्कृतिक तथा भौतिक उत्थानको लागि के कस्तो योजनाहरु आवश्यक छ र छन् भन्ने सिफारीस सहयोग गर्ने दाता, साझेदार संस्था, सरकार, र सरकारसँग सम्बन्धित निकायलाई गर्न सकिने भएको छ । लिखु ४ जलविद्युत परियोजनाको वारेमा सुनुवार सेवा समाजद्वारा गठित अध्ययन समितिका स्थलगत अध्ययन टोलीले कोइँचको सम्पूर्ण भूमिको प्राकृतिक स्रोतको अध्ययन गरिनु पर्ने सिफारीस गरेपछि कोइँचको भूमि, भूअधिनत्व तथा प्राकृतिक स्रोत मामिला अध्ययन समिति गठन भएको हो । अहिले लिखु ४ जलविद्युत परियोजनाले आदिवासी कोइँचलाई पार्ने असरको वारे अध्ययन रिपोर्ट एसियन इण्डिजिनिअस पिपल प्याक्ट, चिङमाइ थाइल्याण्डबाट प्रकाशित हुँदै छ । जसले विश्वव्यापीरुपमा कोइँचको अधिकारवारे जानकारी गराउने आशा राखिएको छ । डा. लाल रापचाको प्राविधिक उपकरण तथा आवश्यकीय अन्य सहयोगबाट यो अध्ययन सम्भव भएको हो । उहाँले यस अध्ययन प्रतिवेदनलाई छाप्ने व्यवस्था गर्ने जानकारी उहाँले गराउनु भएको छ भने कानुनीरुपमा डा. बि.बि. मुखियाले विश्लेषण गर्नुहुने छ । स्थलगत अध्ययन गर्नु पुर्व अध्ययनटोलीलाई डा. लाल रापचा, डा. वि.वि. मुखिया, भूगोलविद् खगेन्द्र जबेगु, तथ्याङ्कविद योगेन्द्र गुरुङ, जिपिएस तथा जिआइएस प्रविधिका वारेमा प्रकाश झाले अभिमुखीकरण प्रशिक्षण गराउनु भएको थियो ।

प्लेतति शाँदार पिदारका केहि झलकहरु

admin — Wed, 16 May 2012 04:22:49 +0000

२०६९ वैशाख २४ गतेका दिन प्लेततिमा कोइँचहरुले मनाएका शाँदार पिदारका केहि झलकहरु यहाँ समावेश गरिएका छन् । click here to see photos

सहभागी हुन हार्दिक अनुरोध

admin — Tue, 15 May 2012 16:30:49 +0000

जातिय पहिचान सहित प्रदेश घोषण गर्न दबाब दिनका लागि आदिवासी जनजाति संघसंस्थाहरुको विरोध कार्यक्रमहरु
* जेठ ३ गते सि.टी जुलुस समय २ बजे स्थान हनुमानथान अनामनगर
* जेठ ५ गते मोटरसाइकल ¥याली
* जेठ ६ गते आमसभा समय २ बजे नयाँ बनेश्वर, एभरेश्ट होटेल

आयोजक
आदिवासी जनजाति महासंघ र
संयूक्त संघर्ष समिति
अनुरोध
सुनुवार सेवा समाज
वल्लो किरात संघिय राज्य परिषद

आज कटुञ्जेमा भूमि, भूअधिनत्व तथा प्राकृतिक स्रोत अध्ययन समितिको टोली

Kaatich — Sat, 12 May 2012 15:45:32 +0000

चुप्लु दाम्लोच
३० वैशाख, सिम्पानी । भूमि, भूअधिनत्व तथा प्राकृतिक स्रोत अध्यययन समिति आज कटुञ्जेको कोइँच गाउँमा पुगेको छ । रापाचहरुको पुर्ख्यौली थलो कटुञ्जेमा अहिले गैर आदिवासीहरुको बाहुल्य रहेको छ । थोरै संख्यामा रहेका कोइँच भएको हुँदा भाषा तथा संस्कृति विस्तारै लोप हुँदै गएको देखिन्छ । वाच्पुबाट यसम माजुवा हुँदै विलन्दुबाट आज ककनी देयिको मन्दिर हुँदै ककनी खोला, दोभान, पहरेका कोइँचहरुसँग भेट गर्दै सिम्पानी पुगेको हो । यस क्रममा कोइँचले चर्ची भोगी आएको भूमि तथा प्राकृतिक स्रोतको सुचना संकलन कार्य भयो । साथै रापाचहरुको मुइलि मुइग्योको वारेमा पनि छलफल भयो । अध्ययन टोली भोलि हर्कपुर हुँदै प्राप्चा, श्रीचौर लाग्ने छ । लगभग कोइँचको पुर्ख्यौली थलोको अध्ययन अन्तिममा पुगेको छ ।

वाच्पुमा शाँदार पिदार गर्दै तर परम्परागत होइन

Kaatich — Thu, 10 May 2012 16:23:11 +0000

चुप्लु दामलोच
२८ वैशाख, वाच्पु । भोलि ओखलढुंगा जिल्ला पोकलि गा.वि.स वाच्पुमा शाँदार पिदार वर्ष पछि गरिँदै छ । तर यो शाँदार पिदार परम्परागत रुपमा गरिने शाँदार पिदार भने होइन । यसपालीको शाँदार पिदार सबै गाउँले मिलेर सुनुवार सेवा समाजको आयोजना चाखो चण्दी नाम दिइएको छ । यहाँ कुनै पनि जीव जन्तुको बली दिइने छैन । र, यस शाँदार पिदारमा परम्परागतरुपमा शाःरालु राखिएको ढोल भने झिकीने छैन । विहान थेलेरु चण्दीथान ९ बजे नाचगान गरेर दुध चढाएर नाअसो छैन भने चोखो चण्डी भनेर वर मागेर तल रेडक्रस पोकली मैदानमा दिउँसो नाचगान गरेर रमाइलो गरिने छन् । अनेक धर्म एक भाषा, जातीय पहिचान वचाइ राख भन्ने नारा सहित सुनुवार सेवा समाज पोकलीले सार्वाजानिकरुपमा रेडियो मार्फात विज्ञापन गरेर प्रचारप्रसार गरिएको छ ।

अरनिको यातायात समितिको स्टापले प्रितीमा कोइँच छोरीबुहारी माथि हातपात

Kaatich — Wed, 09 May 2012 06:45:41 +0000

चुप्लु दामलोच

२७ वैशाख, प्लेतति । अरनिको यातायात बा २ ख ४५३१ को कण्डक्टरले प्लेतति डाँडा गाउँका कोइँच तामिचाइमि -छोरी बुहारी) माथि जबर्जस्ती गर्ने दुस्प्रयास गरेका छन् । सिन्धुपाल्चोक कालिका गा.वि.स. का बुद्धिबहादुर भण्डारीले पानी खाने निहुमा घरभित्र पसी कोइँच तामि चाइमि माथि हातपात गर्ने दुस्प्रयास गरेका छन् । सो दोषी भण्डारीलाई अहिले प्रिती प्रहरी चौकी जिँगामलीमा सरजिमिन गरी थप कारवाहीको लागि जिल्ला चलन गरिँदै छ । यस घटनाले कोइँच वस्तीमा विकासको नाममा विनासको कार्य पनि सँगसँगै भइरहेको पुष्टी गर्दा छ । यस्ता घटनाले कोइँचहरुले आफ्नो सुरक्षाको निम्ती एकजुट हुन आवश्यकता देखिन्छ । साथै त्यस्ता व्यक्तिहरुलाई कडाभन्दा कडा कारवाही गर्नु पर्ने पनि स्थानीयवासीहरुको भनाइ रहेको छ । हामी कोइँच -सुनुवार) बेलैमा सचेत नहुने हो भने यस्ता गलत क्रियाकलाप गर्नेहरु दिन प्रति दिन बढ्दै जाने छन् ।