April, 2011

now browsing by month

 

Sunuwar bhasa Radio 2068-01-17

[audio:http://www.sunuwar.org/radio/Hajurko_FM17-1-2068.mp3]

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

Hajurko Radio (Ramechhap)

यहाहरुको केहि प्रतिकृय भए अथाव radio मार्फत सुचान प्रवहा गर्नु चाहानु हुन्छ भने comment गर्नुहोला या info@sunuwar.org मा email गर्नुहोला।

Share

सुनुवार सेवा समाज प्रीति गाउँ समितिको दुई दिने भव्य कार्यक्रम

सुनुवार सेवा समाज प्रीति गाउँ समिति रामेछापको आयोजनामा खुला नृत्य तथा गायन प्रतियोगिता एवम् चिठ्ठा उपहार कार्यक्रम सम्पन्न भयो । कार्यक्रम नयाँ वर्ष २०६८ सालको उपलक्ष्यमा शुभकामना आदान प्रदान गर्नको लागि आयोजना गरिएको कुरा प्रीति गाउँ समिति रामेछाप सुनुवार सेवा समाजका अध्यक्ष एवम् कार्यक्रमका आयोजक अध्यक्ष श्री सन्जीतकुमार सुनवारले बताउनुभयो । कार्यक्रम यही २०६८ साल वैशाख ४ र ५ गते गरी दुई दिन गरी सम्पन्न भयो ।
खुला नृत्य तथा गायन प्रतियोगितामा प्रीति गाउँका ७ वटा कलाकार समूह एवम् क्लवहरूबाट प्रतिनिधित्व गरिएको थियो । आयोजक टोलीबाट सुनुवार सेवा समाज कलाकार समूह, प्रीति– ७, तिलौरी खोला माइव्रmो हाइड्रोपावरका कलाकार समूह शोअ्तखोला– प्रीति–५, नव सिर्जना युवा क्लब, ग्युःदु– प्रीति–३, उद्देश्य युवा क्लब, गैरीखर्क– प्रीति–७, त्रिवेणी युवा क्लव, झिङामाइलि– प्रीति–४, बेंसीटोल जोशिला युवा क्लव, चिलउने– प्रीति–५, दिव्यज्योति युवा क्लव, क्याःदालु (थालनागि), प्रीति–७ हरूको सहभागिता रहेको थियो । खुला नृत्य तथा गायन प्रतियोगितालाई मौखिक गायन तथा नृत्य, सेला नृत्य र लोक दोहोरी नृत्य गरी तीन चरणको प्रतिस्पर्धा गराइएको थियो । कार्यक्रमको नतिजा २०६८ साल वैशाख ५ गते (कार्यक्रमको दोस्रो दिन) चिठ्ठा कार्यक्रमको उपहार नतिजा कार्यक्रमसँगै नतिजा प्रकाशन गरी नगद, शिल्ड तथा प्रमाण–पत्र वितरण गरिएको थियो । Read More

Share

Sunuwar bhasa Radio 2068-1-14

[audio:http://www.sunuwar.org/radio/sunuwar14-01-68.MP3]

Click on play icon to play koinch ( sunuwar ) radio

Share

भिन्न पहिचान : कोइँच आदिवासी वाःसि (Indigenous Wear)

नेपालमा सूचिकृत ५९ आदिवासी जनजाति मध्ये पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु, ओखलढुंगा, उदयपुर, सिँधुली, रामेछाप, दोलखामा उहिलेदेखि बसोवास गर्दै आएको एक आदिवासी जनजाति हो कोइँच (सुनुवार) । रोल्वालिङ हिमश्रृंखलको काखमा रहेको कोइँच भू—अधिनत्व, राष्ट्रका जनताहरुको आफ्नै मौलिक, भाषा, संस्कृति, सामाजिक चालचलन, परम्परागत राजनीतिक, न्यायिक संयन्त्र तथा भेषभूषा छ । विशेषगरी कोइँचहरु उच्च पहाड भूभागमा बस्ने हुँदा उनीहरुको लवाइखवाइमा जाडोपनको महसुस गर्न सकिन्छ । यहाँ राज्यको अन्य जातिभन्दा भिन्न पहिचान र अस्तित्व भएको आदिवासी कोइँचको भेषभूषालाई प्रस्तुत गरेका छौं । आउँदा दिनहरुमा अन्य आदिवासीको भेषभूषालाई पनि क्रमशः प्रस्तुत् गर्दै जाने प्रतिवद्धता जाहेर गर्दछौं ।
रमिला कोरमोच सुनुवार, खिंजी चण्डेश्वरी, ओखलढुंगाकी, समाज सेवामा रुची राख्ने तथा सिर्जनात्मक कार्यमा विश्वास गर्ने कोइँच युवती हुन् । उच्चा शिक्षा हासिल गर्नको लागि काठमाडौं खाडलमा भासिएकी उनले कोइँचको चिनारी दिने परम्परागत कोइँच भेषभूषा सिरफुल, आठनी चारनी तथा किप्शुर, किप्शुर फेने, लुजेवास, चुमरेम, गुने, लेमफिम लगाएकी छिन् । भाषा, धर्म, कला, संस्कृति संरक्षणको लागि विभिन्न कोणबाट लिइएका उनका तस्वीरहरु मौजुद छन् । to see more ->>
मोडल स्रोत : सुनुवार कलाकार तथा चलचित्रकर्मी समाज, काठमाडौं
लोकेसन तथा भेषभूषा : चुप्लु समाज/सुनुवार डट ओआरजि, Info@sunuwar.org, chuplu@gmail.com

Share

‘निन्द्रा’

मैले सुनें – उठ !
सबै उठे – जाराकजुरुक !
कोहि आधा निन्द्रामै उठे
कोहि निन्द्रा पुराएर उठे
कोहि निदाउन नपाइ उठे । Read More

Share

कोइँच देलङा इमा माबाअÞशो फुतकाल तुरनामेनता

–कोइँचबु काःतिच
‘गोल गोल … थुइयिः ब्लाइलु (गुनरि) लाइशशा ब्लाइतेन ऐँ योः मेरेकालि, बुत निशशा बाअÞला । खामे माजावा दे मारेमे ?’ आम देँशो खोँदेब मादुममेनुङा चुरमाचुरसि फुतकालआ नामिनावाके । सापपा फुरकु चुइशशा दोबास दिमफुइलि मुरु ब्लाशा दोरमादोरसि निमि । सुइ गिगि, सुइ लाला, सुइ बुइशशि । गाल चुइशशा स्याँ स्याँ पेmँ पेmँ । एनफाआ फुतबाल गिरान मार मे ङा । सुइ दामतेम दे बÞाकु चोःचा मामालबा । आमिन आमकालि बेल क्युअÞशा दोरना दोरना निमि फुतकाल गिरानमि ग्यारबाचपुकि । चाइतङा फुरकु नु फाशि माराइमि माथिशो बा । ङा फाइशशि पापतु दे कोःबापुकि तेइ फापसिशो निमि ङा ग्यारबपुकि नामि चोपतु, हुपताउ दे मिनाराल बÞाकु ब्लुइँसिशो निमि । थामथामा फुतबाल ग्यारचा शोँब नु सोअÞति मेकोपुकिनु इशका बा । मार माबा दे सुइमि हिललो पामतेमङाना शेँब मुरुनु लाँ शेलशा गेअÞबा तोँबलाच माबा दे देँने जामसिबा नामनाति । इरि वाँचेर रावाचिवामि फारसिशा फुतबाल कोबा नु हुतिङ पाइबापुकिमि एचचिङा ना, फाइशशि, हुपसि, रेउ, ग्युला राइबबा नाग इसतेदियामकालि प्लेँपाइशशो नामनाति । मुरुपकि काङरे, सापसि, सुवा जिअÞशा फुबुर पा ग्लिशङा ग्लिश नामि । सापपा प्लापसाला पा ग्लिशो मुरुकालि कोशोनु सुइ बÞालाइ बाअÞने माचामसिबा नामनाति । ‘गोल गोल गोःःल, शेङना इँचिकाःमि मादुम ।’ गोइ यो पानदाप सुनुवारआ रेदियो कामेनतारि मिमशा ग्लिःति चाउ पोअÞशा । Read More

Share

प्राकृतिक स्रोतमाथि आदिवासीको अधिकार स्थापित गर्न कोइँच (सुनुवार) जागे

सुनुवार डट ओआरजि/चुप्लु ।
कोइँच (सुनुवार) को भूमि, भू–अधिनत्व रागान चुप्लु (ओखलढुंगा) मा लिखु ४ जलविद्युत परियोजना बन्दै छ ।  कोइँचहरुको मानव अधिकार हनन् भएको ठहर गर्दै जिल्ला विकास समिति, ओखलढुंगामा भूमि, भू–अधिनत्व र प्राकृतिक स्रोत माथि आदिवासी कोइँचको अधिकार विषयमा सुनुवार सेवा समाजले अन्तरक्रियात्मक कार्यशाला गोष्ठी सम्पन्न ग¥यो । सो गोष्ठीमा सरकारी अधिकारी, राजनीतिकर्मी तथा मानवाधिकारकर्मी र आदिवासी विशेषज्ञ वीच अन्तरक्रिया भएको थियो ।
उक्त अन्तरक्रियमा सुनुवार सेवा समाजको तर्पmबाट कोइँचबु काःतिचले लिखु ४ जलविद्युत परियोजनाले कसरी कोइँचहरुको मानव अधिकार हनन् भयो भन्ने विषयमा घटना अध्ययन प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्नु भयो भने २० मिनेटको वृत्तचित्र पनि देखाइएको थियो । सो जानकारीपछि जिल्ला विकास समितिका इञ्जिनीयर ओम ढुंगानाले लिखु ४ जलविद्युत परियोजनाप्रति स्थानीय जनताहरुले के कारण विरोध गरेका हुन् ? प्रष्ट पार्न अनुरोध गर्नु भएकोमा रगनीकै बासिन्दा तथा चण्डेश्वरी उच्चा माविका प्रधानाध्यपक वेदबहादुर रोक्काले स्थानीय जनता तथा त्यस क्षेत्रका आदिवासी कोइँच (सुनुवार)सँग स्वतन्त्र पूर्व सुसूचित मञ्जुरी बेगर परियोजना आफुखुशी एकलौटीरुपमा सञ्चालन गर्दै लगेको हुँदा जनताले पाउनु पर्ने सूचनाको अधिकार स्पष्टरुपमा पाउनु प¥यो र उनीहरुको संलग्नतामा सम्भाव्यता तथा वातावरण प्रभाव मुल्याङ्कन हुनुप¥यो भन्ने मागको वेवास्ता भएको हुँदा लिखु ४ जलविद्युत परियोजनाको विरोध भएको जानकारी गराउनु भयो । उक्त जानकारी पछि परियोजनाले आइजिडिपी (आदिवासी जनजातिको विकास कार्यक्रम) बनाउनु नै पर्ने र क्यालेस्ट्रोल तथा रेसिस्टर नापी गरेर पीडित पक्षलाई उचित क्षतिपूर्ति दिर्नु पर्ने इञ्जिनियर ढुंगानाले बताउनु भयो । Read More

Share